Doorbreek mythe over maagdenvlies

Incestplegers maken meedogenloos gebruik van de angsten onder hindoestaanse en moslimmeisjes.

Hindoestaanse en moslimmeisjes die slachtoffer zijn van incest, durven vaak geen hulp te zoeken. Een belangrijke rol daarbij spelen misverstanden over het maagdenvlies. Die zorgen voor veel leed onder maagden en niet-maagden: verstoting, afpersing, eerwraak en zelfmoord. Hoog tijd om de mythe te doorbreken.

Met verbijstering lazen wij het artikel ’De verkrachting verzwegen’ over het Turkse meisje van 17 dat dreigde te worden uitgehuwelijkt aan een neef (Trouw, 21 oktober). Zij zocht hulp bij een Nederlandse maatschappelijk werkster die een gesprek met de ouders regelde. Die wisten niet dat hun dochter niet wilde trouwen met de neef.

Nadat vervolgens was afgesproken dat ze zelf haar bruidegom zou mogen uitkiezen, namen de ouders hun dochter mee naar huis. Kort daarna doet zij een zelfmoordpoging. In het ziekenhuis komt ze in contact met een Turkse hulpverleenster. Het meisje blijkt slachtoffer van incest te zijn: twee ooms hebben haar misbruikt. Ze is bang voor verstoting of eerwraak als haar neef na de bruiloft ontdekt dat zij geen maagd meer is. De hulpverleenster regelt in het ziekenhuis een maagdenvlieshersteloperatie en kort daarna trouwt ze. Haar ooms vallen haar niet meer lastig. Het probleem lijkt opgelost.

Waarom maken wij ons zo kwaad over deze zaak? Er is de suggestie dat de bruidegom zal ontdekken dat het meisje geen maagd meer is en dat dit voorkomen kan worden door een hersteloperatie. Hierbij wordt voorbijgegaan aan het feit dat het maagdenvlies geen dichtvlies is (slechts in uitzonderingsgevallen is het dicht, dit is een medische indicatie die verholpen moet worden omdat menstruatiebloed de vagina niet uit kan). Het vlies is in werkelijkheid een flexibel randje. Meer dan de helft van de vrouwen bloedt niet als zij voor het eerst seks hebben. Zelfs een arts kan aan het lichaam van een jonge vrouw zonder kinderen niet zien of zij maagd is (zie de folder ’Feiten en fabels over het maagdenvlies’, Rutgers Nisso Groep, via www.rng.nl).

Hindoestaanse en moslimmeisjes beschouwen hun maagdelijkheid als hun belangrijkste waarde. Zij vrezen met hun familie te moeten breken als zij, in hun ogen, hun waarde verloren hebben en daarmee de familie-eer geschaad hebben. De daders weten dat de sancties voor de meisjes zo hoog zijn, waardoor ze niet bang hoeven te zijn voor aangifte en vervolging. Daders maken hier ’dankbaar’ gebruik van.

En er lijken geen grenzen te zijn. Zo vertelde een slachtoffer: „Ik weet dat het binnenkort ophoudt, ik zag hem al naar mijn jongere zusje kijken.”

Het is een complex probleem dat op meerdere fronten dient te worden aangepakt. De misverstanden over maagdelijkheid moeten de wereld uit. Meisjes dienen ondersteund en weerbaar gemaakt te worden. Jongens en mannen dienen aangesproken te worden. Hulpverleners moeten actief vragen naar dit onderwerp (bij meiden, jongens, mannen en vrouwen).

Het niet vervolgen van de daders is geen optie. Daarmee zet je deur open voor dit soort delicten. Jongens en mannen moeten weten dat ze met incest en eerwraak niet wegkomen. Projecten gericht op preventie van eerwraak moeten worden uitgebreid. Discussies over onderwerpen als incest, eerwraak en maagdelijkheid (met aandacht voor de medische feiten van het maagdenvlies) dienen met behulp van sleutelfiguren breed te worden geagendeerd. Nederland en de mensen die hier wonen, dienen zich actief tegen deze misstanden uit te spreken. Alle krachten moeten ingezet worden om deze taboes te doorbreken en deze praktijken te stoppen.

In Turkije zijn de straffen op het gebied van eerwraak verhoogd en worden daders van incest actief vervolgd. De bescherming van meisjes staat voorop. De Turkse overheid ziet in, dat toegeven aan de angst voor eerwraak de positie van vrouwen verslechtert. In Nederland volgen het Turkse Inspraak Orgaan en zelforganisaties zoals Kezban deze lijn. Het zou goed zijn hen te betrekken bij deze discussie.