Dat was niet in de beugel

Bij Dirk Scheringa’s Bank ’zijn dingen gebeurd die niet door de haak kunnen’, zei, tot ergernis van meer dan een lezer, minister Bos. Die constructie was inderdaad niet in de beugel, maar hier past begrip. De spreker zat in een lastig parket en dan valt correct formuleren niet mee. Hij moest immers de stelling verdedigen dat zijn kiezers een oud-directeur van de DSB Bank volgaarne een extraatje van twee miljoen gunnen, als die zijn taak bij ABN Amro/Fortis optimaal vervult.

Een andere lezer zou graag formuleringen als een aantal klanten zijn (meervoud) bij DSB de boot in gegaan bekritiseerd zien. Een aantal is toch enkelvoud? Zeker, maar dat geldt ook voor, pakweg, een paar, een handjevol en een heleboel. En toch zijn zinnen als een paar (of een handjevol) PvdA’ers zijn door Bos overtuigd al lang geaccepteerd. Met een aantal gaat het dezelfde kant op. Alleen wanneer het duidelijk naar een groep verwijst, verdient het enkelvoud de voorkeur: een aantal leerlingen uit groep acht gaat straks op schoolreis naar Wognum.

Een lezeres ergert zich – zij het niet op inhoudelijke gronden – aan mededelingen als gewichtheffen is niet des vrouws. Zou dat niet der vrouw moeten zijn, dat is immers een vrouwelijk woord?

Nu begint kennis van woordgeslachten een schaars goed te worden. Wie komt er nog zonder woordenboek uit? Het is maar beter dat is niet des .s op te vatten als een algemeen toepasbare formule die aangeeft wat voor iemand of een groep mensen niet karakteristiek of passend wordt bevonden.

Moeten we dus – om een andere lezersvraag samen te vatten – ieder wijdverbreid grammaticaal gesjoemel maar slikken? O nee: klungelig, fout zelfs, blijft het gedoe met het betrekkelijk voornaamwoord die dat menige lezer irriteert: het comité die , het meisje die Onlangs bleek zelfs de hooggeleerde griepexpert Osterhaus door dit virus te zijn aangetast: bij een van de omroepen maakte hij gewag van een meisje die aan een ziekte leed.

Zou ook hij als scholier daar onvoldoende tegen gevaccineerd zijn?