Nieuw leven voor afgedankte telefoons

Er is een duurzame oplossing voor een groeiend probleem in Nederlandse keukenla’s: wat te doen met de afgedankte mobiel? Het antwoord is simpel: stuur hem op en ontvang geld en een lege keukenla.

In Nederland liggen naar schatting veertig miljoen mobiele telefoons ongebruikt in lades en kasten. Consumenten nemen een nieuwe mobiele telefoon en weten niet waar ze met de oude naartoe kunnen. Bedrijven in Nederland weten het wel: naar ontwikkelingslanden of naar recyclefabrieken als het echt niet meer wil.

Volgens Pieter van Os directeur van Zonzoo, één van de recyclebedrijven van mobiele telefoons, gaat een mobiele telefoon in Nederland gemiddeld anderhalf jaar mee, voordat de eigenaar toe is aan een nieuwe. „Je hebt drie soorten gebruikers: mensen die met een abonnement jaarlijks een nieuwe mobiel kunnen krijgen, telefonisten die altijd het hipste en nieuwste model willen hebben, en dan is er nog een kleine groep die de mobiele telefoon gebruikt totdat hij op is”, vat Van Os samen.

Die laatste groep telefoons wordt gerecycled. Consumenten kunnen de toestellen gratis opsturen naar Zonzoo en dat zorgt ervoor dat de bruikbare delen gescheiden worden van de niet-bruikbare. „De waardevolle grondstoffen, zoals goud en koper, verkopen wij, de onbruikbare componenten worden verbrand”, licht Van Os toe. Dit alles gebeurt op een milieuvriendelijke manier.

Daarnaast speurt het bedrijf maandelijks de markten in ontwikkelingslanden af naar de waarde van de nog bruikbare modellen. Want veel van de hier afgedankte toestellen zijn daar nog jaren bruikbaar. „Wat mensen niet doorhebben is dat er hoogwaardige technologie in een mobiel zit. In bijvoorbeeld Afrika en Zuid-Oost Azië kunnen ze nog zo’n vier jaar verder met de telefoons.”

En dus stort Zonzoo een bedrag op de rekening van mensen die een bruikbare mobiel aanleveren. „We bieden de mensen in Nederland een bedrag voor de oude telefoon dat net onder de marktwaarde ligt”, zegt Van Os. Zonzoo houdt de rest. „We zijn wel een bedrijf met een winstoogmerk”, legt de directeur uit.

De consument kan kiezen of hij het bedrag dat hij kan krijgen voor zijn mobiele telefoon aanneemt of geheel of gedeeltelijk over laat maken aan een goed doel. Maar veel mensen steken het geld toch in eigen zak. „Ze gaan ineens bezitterig doen over een telefoon die ze al die tijd gewoon ergens thuis hadden liggen en waarvan ze niet eens wisten dat die nog waarde had.” V

Vijf procent van iedere verkoop komt in in elk geval bij goede doelen terecht. Dat is het bedrag dat Zonzoo zelf stort. Zo dient de ’duurzame business’ het milieu nog eens extra.

Toch is het volgens Hans van Dijk, woordvoerder van Milieu Centraal, lastig om uitspraken te doen over de duurzaamheid van dit soort bedrijven. Het is volgens de organisatie het beste om een telefoon te gebruiken totdat hij echt kapot is. Het is namelijk nog maar de vraag of de recycling in ontwikkelingslanden net zo duurzaam gebeurt als hier in Nederland.