'Het grootste gevaar dat Europa bedreigt is irrelevantie'

De Verenigde Staten zijn niet langer mentor van Europa, zegt de Franse staatssecretaris voor Europese zaken Pierre Lellouche. „We moeten het nu echt zelf doen.”

In Frankrijk behoort Pierre Lellouche tot een zeldzame soort: politici die de Verenigde Staten een warm hart toedragen. Hij steunde de oorlog tegen Saddam Hoessein, ijverde voor de volledige terugkeer van Frankrijk in de Navo en is pro-Israël.

Een atlanticus blijft hij. Maar de relatie tussen Europa en de VS zal grondig veranderen, waarschuwt Lellouche tijdens een bezoek aan Den Haag. „De 21ste eeuw is volgens president Obama de eeuw van de Amerikaans-Chinese vriendschap. Toen wij deze maand de val van de Muur in Berlijn herdachten, had Obama het te druk. Een paar dagen later was hij wel in China.”

De VS zijn post-Europees, concludeert Lellouche. „Dat betekent dat we vaderloos zijn, we moeten het nu echt zelf doen.”

Vijftien jaar heeft de EU gepraat over de eigen instellingen. Voor Lellouche reden zichzelf een ’gefrustreerde Europeaan’ te noemen. „We hebben ook veel tijd verloren met zaken als de juiste naam van een bepaalde kaas. Terwijl weinig werd vernomen over het belang van energie. Sommige lidstaten zijn totaal afhankelijk van Russisch gas, andere niet. Dat moet en kan anders.”

Behalve energie hebben de crisis, het klimaat, immigratie en defensie voor Frankrijk prioriteit. „We hoeven het niet meer over de organisatie te hebben, het is tijd om te handelen. Met een president van de Europese Raad, een voorzitter van de Europese Commissie, een chef buitenland en een voorzitter van het Europees Parlement is er een risico dat initiatieven verzanden, beaamt Lellouche. „Maar we móeten slagen: de wereld is veranderd, het grootste gevaar dat ons bedreigt, is dat we irrelevant worden. Just do it, zou ik zeggen.”

Kritiek dat er een kans is gemist nu er geen ’Tony Blair’ kan aanschuiven bij Obama en Hu Jintao wuift Lellouche geïrriteerd weg. „Als Frankrijk voor een zwaargewicht had gepleit, zou iedereen hebben geklaagd dat Parijs zijn zin doordrukt. De keus voor Van Rompuy en Ashton als buitenlandchef is het resultaat van een optelsom van wensen, zo gaat dat.”

Liever praat Lellouche over de Frans-Duitse relatie. Die was heel belangrijk voor de EU en blijft dat ook, als het aan hem ligt. Dat Berlijn inmiddels liever zaken zou doen met Rusland, noemt Lellouche onzin. „En jullie hoeven niet bang te zijn: de Frans-Duitse samenwerking is er niet om kleinere landen te overheersen. Het is een kwestie van verantwoordelijkheid nemen, in samenspraak met anderen.”