PvdA zet reputatie en coalitie op spel met 'nee' tegen Obama

De nieuwe strategie van president Obama tegen het gewelddadig extremisme in Afghanistan en Pakistan stelt Nederland indringender dan tot dusver voor de vraag of we op dit strijdtoneel blijven meedoen of afhaken. De Amerikaanse president liet over de noodzaak van de inspanningen in dit gebied geen twijfel bestaan.

Omwille van de veiligheid in de wereld blijft het nodig de druk op Al-Kaida en de taliban op te voeren en deze bewegingen te ontmantelen en te vernietigen. Binnen afzienbare tijd moeten de Afghanen zelf voor hun veiligheid zorgen, maar om hun ruimte te geven hun eigen bestuursapparaat en leger- en politiemacht op te bouwen, sturen de Amerikanen 30.000 extra militairen en verwachten ze ook van de bondgenoten extra inspanningen.

Niet alleen de veiligheid is in het geding, ook de geloofwaardigheid van de Navo. Obama zei niet wanneer de doelen verwezenlijkt moeten zijn, maar hij wil in juli 2011 beginnen met het terugtrekken van de Amerikaanse militairen. De Verenigde Staten kunnen het zich onder de financieel-economische omstandigheden niet permitteren er een ’eindeloze oorlog’ van te maken.

De bondgenoten, waaronder Nederland, moeten zich door de rede van de president sterk aangesproken voelen. Des te bevreemdender was het dat PvdA en SP gisterochtend al meteen lieten weten niet van standpunt te veranderen: eind volgend jaar moet de laatste Nederlandse militair uit Uruzgan weg zijn. Van de consequent afzijdige SP was dit te verwachten, van de internationaal georiënteerde PvdA niet.

D66-fractieleider Pechtold gaf onlangs toe dat zijn partij in 2005 fout zat, toen zij al een afwijzend standpunt had ingenomen nog voordat het kabinet over een missie naar Uruzgan had besloten. De PvdA heeft zich nu in exact dezelfde verfoeilijke positie gemanoeuvreerd. Hierdoor is zij niet eens meer in staat de nieuwe strategie die president Obama heeft ontvouwd op eigen merites te beoordelen. Haar standpunt staat immers al vast.

De PvdA zet hiermee haar reputatie en positie als regeringspartij op het spel, nog afgezien van de ironie dat zij ’ja’ zei tegen Bush en nu ’nee’ tegen Obama. Volharden de sociaal-democraten in hun koers, dan is het risico van een breuk in de coalitie groot. Minister Verhagen (CDA) van buitenlandse zaken eist terecht ruimte op om eigen afwegingen te maken en daarbij de argumenten van de Amerikaanse president te betrekken.