Roemenië onthult Holocaustmonument

amsterdam – In de Roemeense hoofdstad Boekarest is gisteren een monument onthuld ter nagedachtenis van de 300.000 slachtoffers – Joden en Roma – van de Holocaust. Een bijzondere gebeurtenis, want nog maar een paar jaar geleden ontkende de Roemeense regering dat in Roemenië genocide was gepleegd.

President Traian Basescu stelde bij de plechtigheden daarentegen dat het Roemenië’s plicht is ’om te erkennen dat er genocide heeft plaatsgevonden in Roemenië, en om de slachtoffers te eren’.

In het land, dat voor de Tweede Wereldoorlog 750.000 Joden telde, wonen vandaag de dag nog maar 6000 à 10.000 Joden. Nooit hebben communistische regeringen serieus de rol van de dictator Ion Antonescu erkend, onder wiens bewind pogroms, massamoorden en deportaties plaatsvonden, vooral naar Transnistrië, in het huidige Moldavië. Ook latere nationalistische regeringen zwegen daarover. „Dat de regering verantwoordelijkheid op zich neemt, is een belangrijke verandering”, meent Paul Shapiro van het Holocaustmuseum in Washington.

In 2003 barstte een internationaal schandaal los omdat toenmalig president Ion Iliescu stelde dat „zich op het grondgebied van Roemenië geen Holocaust heeft afgespeeld”. Een maand later suggereerde hij dat onder de nazi’s andere slachtoffers evenzeer hadden geleden als Joden.

Daarop stelde de regering een onderzoekscommissie in met Holocaustoverlevende en Nobelprijswinnaar Elie Wiesel als erevoorzitter. Die schatte dat tussen de 280.000 en 380.000 Joden zijn omgebracht door Roemeense functionarissen. Ook werden 25.000 Roma gedeporteerd, van wie zeker 11.000 omkwamen.

De commissie bracht ook aan het licht dat het communistische Roemenië van Ceausescu van Israël geld eiste voor de emigratie van Joden.