Spanning in modeldemocratie

Na een spannende tweede ronde lijkt het erop dat de regeringspartij de macht moet opgeven. Blijft Ghana een baken van rust in de regio?

De tienduizend Ghanese Nederlanders mochten niet meestemmen, maar waren de afgelopen weken nog meer dan anders met hun gedachten bij hun vaderland. Felix Ameka, die Afrikaanse talen doceert aan de Leidse universiteit, zat deze week langdurig in zijn Nijmeegse woning voor de televisie om de uitslag te volgen.

Maandagavond en dinsdag waren er rellen voor het kantoor van de kiescommissie van oppositieaanhangers die de overwinning opeisten. Ook op Ghanese websites werd flink gescholden, maar in het algemeen was de stemming rustig en verliepen de verkiezingen eerlijk. Herhaalde gebeden in kerken en moskeeën voor vreedzame verkiezingen hebben hun vruchten afgeworpen.

„Omdat ik toch niet mag stemmen, kan ik onpartijdig vertellen”, lacht Ameka. Wat hij vooral meekrijgt van zijn thuisfront is de roep om verandering. „Dat was in 2001 ook zo, toen president Kufuor het stokje overnam van de NDC.” Dat is de partij van oud-legerleider Jerry Rawlings.

Die kwam in 1981 via een coup aan de macht, maar organiseerde in 1992 verkiezingen. Toen hij die in 2000 verloor, stond hij de macht af. Dat doet zijn opvolger Kufuor na twee termijnen van vier jaar nu ook. Kufuor werd eerst twee keer verslagen door Rawlings, en versloeg daarna op zijn beurt Mills tweemaal. In het verlangen naar verandering, en met de steun van afgehaakte kleine partijen, leek een meerderheid van de negen miljoen kiezers ditmaal voor Mills te stemmen, en daarmee de NDC weer aan de macht te brengen.

Rawlings (in zijn democratische periode) en Kufuor lijken enigszins op elkaar. Beiden wilden als president Ghana vooruit helpen, en dat is gelukt. Het land is een stabiel baken in de regio geworden, met een constante economische groei (in 2007 5,5 procent). Maar aan beiden kleven ook corruptiegeruchten.

Ook de kandidaten Mills en Akufo-Addo zijn vergelijkbaar. De een is van de partij van Democraten, de ander van de Patriotten. De een was ooit vicepresident, de ander minister. Beiden 64 jaar, beiden jurist, en beiden met een vaag verkiezingsprogramma. „Het is een probleem dat Ghanezen niet malen om een verkiezingsprogramma”, zegt Ameka.

Het is daarmee moeilijk te voorspellen hoe Ghana er na Kufuor uit zal zien. Ooit beloofde Kufuor het aantal ministers (zo’n tachtig, op 20 miljoen inwoners) terug te brengen, maar dat lukte niet. Er is geen reden aan te nemen dat de nieuwe president wel gaat snoeien.

Mills’ partij is van iets linkser signatuur en hij paaide de kiezers met beloftes van belastingverlaging. Maar dat lijkt irreëel met teruglopende geldzendingen van migranten, hoge werkloosheid en een forse afhankelijkheid van donorgelden. De vraag is of de nieuwe regering de oliegelden die vanaf 2010 verwacht worden, verstandig beheren zal.

Voor donoren is het etnisch stabiele Ghana met zijn nieuwe ziektekostenverzekering al jaren een mooi voorbeeld van goed bestuur. Als de macht nu geruisloos overgaat naar ’de andere kant’, blijft het zeker een donor darling. „Wij hebben vrede nodig”, verwoordde een boer gisteren het breed gevoelde sentiment.