Ruigoord rouwt

De dood van Simon Vinkenoog is voor het hele land een ramp, zegt zijn goede vriend en schrijver Gerben Hellinga. En op één plek laat de zondag overleden levenskunstenaar wel een heel grote leegte achter: in het kunstenaarsdorpje Ruigoord.

Voor Vinkenoog was dit dorp – dat Hellinga en zijn vrienden 36 jaar geleden kraakten – een ’vrijplaats voor de homo ludens’. Hier ontmoette hij geestverwanten, met hen vierde hij de poëzie en het ’recht op roes’. In Ruigoord, zei Vinkenoog, zou hij graag begraven worden.

Dat gaat niet gebeuren, Vinkenoog wordt morgen ter aarde besteld op de Amsterdamse begraafplaats St. Barbara. Na de plechtigheid ontsteekt de Ruigoord-Tribe, zoals Vinkenoog zijn vrije vrienden noemde, een groot vuur. Naast de kerk in het dorpje, op verzoek van Vinkenoogs weduwe Edith Ringnalda. Het wordt een vreugdevuur, zegt Rudolph Stokvis (74), de officieuze burgemeester van de kunstenaarskolonie. De Ruigoord Percussieband trommelt mogelijk tot het ochtendgloren. De roffels zijn een heart beat, zegt Stokvis, een hommage aan de man die zelfs de amputatie van zijn been blijmoedig aanvaardde.

In de kerk van Ruigoord kunnen zijn vrienden morgen herinneringen aan Vinkenoog ophalen. Aan de gezamenlijke happenings, de poëziefestivals, Vinkenoogs opzwepende stem, zijn woorden die live zoveel meer zeggingskracht hadden dan op papier, de Gesamtkunstwerke, de feesten die vaak dagen duurden en die als ’bizar vaag’ en ’legendarisch’ werden ervaren.

Dat kunnen de rouwenden desgewenst doen met een jointje in de hand, zegt schrijver Hans Plomp, ook een Ruigoordman van het eerste uur. „Want alles mag hier, roken in de kerk, bomen huggen, dansen, schreeuwen, fikkie stoken. Alles wat helpt bij de verwerking van het verlies.” Dat verlies is groot, benadrukken Stokvis, Plomp en Hellinga. Voor hen was Vinkenoog ’de grote voorman’, een inspirator, een gangmaker, een icoon. Op school lazen ze de door Vinkenoog samengestelde poëziebundel ’Atonaal’, waarmee de dichters van Vijftig zich vestigden. Later leerden ze hem kennen, als de onvermoeibare performer met een open oog voor het talent van anderen.

Dat zal hij vooral missen, zegt Plomp: „De meeste schrijvers zijn aan zichzelf gewijd, maar Simon was geïnteresseerd in mensen op de markt, punks, tramconducteurs, heksen, jonge dichters. Hij had geen kouwe kak en dat is zeldzaam in de literatuur.”

Voor Plomp symboliseerde Vinkenoog vooral ’de vrijheid om te zijn wie je bent’: „Simon heeft vijftig jaar lang het progressieve element gepredikt. Ik heb altijd gedacht: een land waarin Simon Vinkenoog kan leven zonder gearresteerd te worden, is een goed land.”

Ruigoord is van plan om Vinkenoogs vrije geest en levensdrift vast te houden. Morgen speelt de percussieband onder meer ’Pawama’. ’Niet meer huilen’ betekent dat.