Een zilte joyride door Rotterdam

Na rondvaarten en het Maritiem Museum heeft Rotterdam een derde attractie met een zilte smaak: de Rotterdam Port Experience.

Amsterdam heb je niet gedaan zonder een rondvaart door de grachten, een dagje Rotterdam is pas compleet met een boottocht met Spido. De toeristische rederij verzorgt al bijna tachtig jaar rondvaarten door de Rotterdamse haven, variërend van anderhalf uur tot een hele dag. Maar wie meevaart, mist de ondertiteling, vindt Bert Kranendonk. „Wie nu zomaar op Spido stapt, kan niet goed plaatsen wat hij onderweg meemaakt.”

Onder de Erasmusbrug, schuin tegenover de aanlegsteiger van Spido, kan de dagjestoerist sinds kort terecht voor bijscholing. In het interactief bezoekerscentrum Rotterdam Port Experience leer je wat er aan goederen aangevoerd wordt in de grootste haven van Europa, maak je een joyride door de Rotterdamse haven en kun je al gamend een reddingsschip besturen, containers overslaan, fietsen over de Erasmusbrug of met de watertaxi passagiers over de Nieuwe Maas zetten. De attractie kostte tien miljoen euro, waarvan het Havenbedrijf acht miljoen en de gemeente twee miljoen voor rekening nam. Spido gaat de havenervaring exploiteren.

Met jaarlijks ruim 400.000 passagiers is de rederij de derde toeristische bestemming van de havenstad, na Diergaarde Blijdorp en Holland Casino. Het aantal verkochte kaartjes is al jaren stabiel. De Rotterdam Port Experience trekt 250.000 bezoekers, verwacht de Spido-directie, die ervoor of erna ook nog in de de rondvaartboot stappen. De Engelstalige naam is bewust gekozen. „Er is een grote behoefte in Rotterdam aan attracties waar Engels, Duits, Frans en Chinees gesproken wordt”, zegt mededirecteur Annie Gruisen. „Van de 400.000 Spido-passagiers komt ruim de helft uit het buitenland. En de Chinese markt is natuurlijk een groeimarkt. En de haven, daar zijn de Chinezen heel erg in geïnteresseerd.”

Het Havenbedrijf Rotterdam liep al jaren rond met de wens voor een bijdetijdse havenattractie toen het twee jaar geleden aanklopte bij Kranendonk. Doordat de vrachtschepen steeds groter worden, wandelt de haven al tientallen jaren richting de Noordzee. De Tweede Maasvlakte – een opgespoten eiland voor de Noordzeekust – is het voorlopig sluitstuk. Daardoor verdwijnt steeds meer het havengevoel uit de havenstad. Zo zien Rotterdamse jongeren de haven over het hoofd als interessante werkgever, terwijl door de vergrijzing de komende jaren veel havenbanen vrijkomen.

Hoe kun je de haven attractiever maken voor het grote publiek, vroeg het Havenbedrijf aan Kranendonk, met een schuin oog op de aanleg van de Tweede Maasvlakte. Kranendonk is gespecialiseerd in het maken van publieksattracties over ’merken en thema’s’. De nadruk ligt daarbij op beleving. Zo kunnen bezoekers aan de voormalige Amsterdamse brouwerij van Heineken hun eigen bier brouwen. En Chinezen die binnenkort het nieuwe Europese themapark in Shenzhen bezoeken, worden letterlijk ondergedompeld in Europese geschiedenis, natuur en cultuur.

Voor Rotterdam had Kranendonk een dubbel advies: bouw een informatiepaviljoen bij de Tweede Maasvlakte en een algemene publieksattractie in de stad. Het centrum aan de rand van de Eerste Maasvlakte gaat volgende maand in februari open en krijgt een enorme glaswand die uitzicht biedt op de baggerwerkzaamheden. Het Havenbedrijf rekent op 50.000 bezoekers per jaar. Ook die worden interactief bediend, met onder andere een wand van water en een nagebootste vliegtuigvlucht over de Tweede Maasvlakte. Maar de nadruk zal liggen op educatie, zegt Kranendonk. „Het hoe en het wat. Maar ook: welke beroepen worden gevraagd tijdens de aanleg en als de havenuitbreiding klaar is.”

De Rotterdam Port Experience werd begin december door scheidend burgemeester Ivo Opstelten officieel geopend, nadat het eerst een aantal weken in stilte had proefgedraaid. De ’havenride’, een vaarsimulator die je in razende vaart door de haven voert, is ongetwijfeld het spectaculairste onderdeel. Na afloop wankel je lichtelijk zeeziek weer uit je botsautootje. Maar ook het hoogste gebouw van Rotterdam mag er zijn, met duizelingwekkend uitzicht over de havenstad en op het zomercarnaval en de marathon. Weer met beide voeten op de grond sta je ineens tussen huizenhoge containerwanden. In elke container die je opentrekt, zit een product dat in de metalen kisten in Rotterdam wordt aangevoerd, zoals kleurpotloden, badeendjes, Barbies, kinderlaarzen, stoepkrijt, voetballen of spelcomputers. Op een enorme havenkaart kun je de vaarroutes en aanlegplekken van de verschillende soorten schepen volgen – van cruiseschepen tot olietankers. En in een glazen kamer draait een permanente videovoorstelling over havenberoepen. Op diverse plekken worden quizvragen gesteld over de haven, zoals ’Hoeveel vracht kan er mee op het grootste containerschip?’ en ’Wat is het grootste cruiseschip ter wereld?’. Ook is er een wand gewijd aan de ontwikkeling van Rotterdam van dorpje aan zee tot wereldhaven.

Erg opvallen doet de Rotterdam Port Experience alleen niet, zo weggestopt onder de Erasmusbrug aan het winderige Willemsplein. De attractie krijgt nog een neon uithangbord, zodat het bij de Tourproloog van 2010 goed opvalt, belooft Kranendonk. En het plein aan de Nieuwe Maas – „een fantastische plek waar stad en haven elkaar raken” – wordt binnenkort opgeknapt.