Rookverbod wankelt na arrest

Het hof Den Bosch heeft flinke gaten geschoten in het rookverbod van minister Klink. Mogelijk gaat hij de wet aanpassen.

„De wet is nog steeds de wet. In de media wordt wel de suggestie gewekt dat het rookverbod voor eenmanszaken nu niet meer geldt, maar dat klopt niet.” Die waarschuwing geeft brancheorganisatie Koninklijke Horeca Nederland aan de vele kroegbazen die sinds gisteren bellen met vragen over het rookverbod. „De controles gaan door en cafébazen kunnen nog steeds boetes krijgen”, licht een woordvoerder toe.

Onduidelijkheid alom, sinds het Gerechtshof Den Bosch dinsdag een Bredaas café, waar de kroegbaas zelf achter de tap staat, vrijsprak van overtreding van het rookverbod. Want, zo stelde het hof: het rookverbod in zijn huidige vorm, deugt niet waar het kroegen zonder personeel betreft.

Het verbod is namelijk gebaseerd op artikelen in de Tabakswet, maar is veel strenger dan die Tabakswet toestaat. Het rookverbod heeft daardoor onvoldoende ’wettelijke grondslag’, vindt het hof. In eerste instantie was het café al door de rechtbank vrijgesproken op basis van andere argumenten: eenmanszaken zouden, ten opzichte van grotere cafés, onevenredig zwaar getroffen worden door het verbod.

Wat de gevolgen van het arrest van dinsdag zijn, is nog niet duidelijk. Het Openbaar Ministerie kondigde meteen na de vrijspraak aan naar de Hoge Raad te stappen. Intussen loopt ook nog het hoger beroep tegen een Gronings café dat eerder, door de Groningse rechter, juist wél veroordeeld werd. Minister Klink (volksgezondheid), wil dat hoger beroep afwachten voordat hij de wet eventueel gaat aanpassen, zo laat zijn ministerie weten.

Maar de juridische basis van het rookverbod ligt ondertussen flink onder vuur. „De rechters hebben behoorlijke gaten geschoten in het rookverbod”, zegt hoogleraar bestuurskunde Bas Denters (Universiteit Twente). Die gaten zullen op zijn minst gedicht moeten worden.” De reparatie van het verbod zou heel goed een versoepeling van de regeling kunnen betekenen. Het hof Den Bosch suggereert dat al tussen de regels van zijn arrest door. „Er zijn ook minder vergaande vormen denkbaar”, valt halverwege het arrest te lezen. Het aanbrengen van ventilatie-installaties in de horeca is daarvan een bijvoorbeeld.

„Maar het aanpassen van een wet gaat niet in een vloek en een zucht”, zegt Denters. „De wet zal weer langs de Kamer en de Raad van State moeten.” En het Gerechtshof Den Bosch heeft bij zijn vrijspraak van dinsdag al nadrukkelijk gekeken naar het verloop van de Kamerdebatten over dit onderwerp en mede op basis daarvan geconcludeerd dat de kleine horecaondernemer moet worden ontzien en het Bredase café moet worden vrijgesproken.

De komende weken zal de strijd rond het rookverbod zich verder ontwikkelen. De Tweede Kamer wil een spoeddebat met de minister.

De minister wil echter eerst het hoger beroep tegen het Groningse café afwachten, voor hij actie onderneemt. Doorslaggevend zal waarschijnlijk het oordeel van de Hoge Raad zijn.