Waarom drie kippen kopen als je er maar één nodig hebt

De in Italië weggegooide hoeveelheid eten kan een einde maken aan de honger in Ethiopië. Ook voor het milieu is het van belang zuiniger met voedsel te zijn.

De Europeanen verspillen elk jaar ongelooflijke hoeveelheden voedsel. Het lijkt misschien niet veel als we af en toe een appel of een litertje zure melk weggooien, maar alles bij elkaar neemt dit bijna onvoorstelbare dimensies aan. Volgens de Europese Groep Ethiek volstaat het in Frankrijk verspilde voedsel voor de ondervoede bevolking van de Democratische Republiek Congo en kan de in Italië weggegooide hoeveelheid een einde maken aan de honger in Ethiopië. Stof tot nadenken dus.

Buitensporige verspilling van eten is niet enkel een Frans of Italiaans probleem. Dit verschijnsel hangt samen met onze levensstijl en heeft zich tot alle ontwikkelde landen uitgebreid. Een Britse overheidsinstantie schat dat in het Verenigd Koninkrijk ongeveer een derde van al het voedsel onnodig wordt weggegooid en dat dit de Britse consument meer dan 13 miljard euro per jaar kost. Dit doet echter niet alleen pijn in de knip van de consument. Ook het milieu moet zijn prijs betalen aangezien ons voedsel ieder jaar miljarden tonnen broeikasgassen de atmosfeer inblaast.

Ik ben van mening dat de detailhandel een deel van de verantwoordelijkheid voor deze verspilling draagt. Rond een derde van de Europese bevolking woont alleen in eenpersoonshuishoudens, maar in de supermarkt zijn de meeste producten verpakt voor gezinnen van vier personen. Gebrekkige opslag en de verwarring over de data op levensmiddelenetiketten dragen ook bij tot de bergen supermarktafval. We hebben behoefte aan betere richtsnoeren en informatie over levensmiddelenetiketten en hier kan de detailhandel zijn steentje bijdragen.

Maar de belangrijkste boosdoener is de consument zelf. We moeten ons afvragen waarom we meer kopen dat we kunnen opeten. Waarom we drie kippen voor de prijs van twee kopen, terwijl we er eigenlijk maar één nodig hebben. Waarom we aan collectief geheugenverlies lijden als het gaat om de huishoudelijke wijsheden van vroegere generaties die wisten hoe ze hun inkopen moesten plannen en hoe ze maaltijden konden bereiden met restjes.

We hoeven niet perfecte huisvrouwen en -mannen te worden van de ene dag op de andere . Met een minimum aan gezond verstand en matigheid kunnen we al een heel eind komen. Ik ben ervan overtuigd dat veel mensen in deze tijden van economische crisis een gat in de lucht zouden springen als zij wat meer armslag zouden krijgen in het huishoudbudget, maar jammer genoeg realiseren maar heel weinigen zich hoe duur voedselverspilling eigenlijk is.

Verspreid over Europa zijn er al verschillende geweldige initiatieven in ontwikkeling, vaak op lokaal niveau. In het Verenigd Koninkrijk, waar voedselverspilling hoog op de politieke agenda staat, is de nationale campagne van de Britse autoriteiten ’LoveFoodHateWaste’ zeer succesvol gebleken.

Deze campagne heeft sinds haar lancering twee jaar geleden naar schatting 1,8 miljoen mensen kunnen overtuigen minder voedsel te verspillen. In concreto is hierdoor 137.000 ton afval uit de afvalbak gehouden en heeft de Britse consument al 325 miljoen euro kunnen besparen. Ook heeft ze de uitstoot van 600.000 ton broeikasgassen voorkomen, ofwel het equivalent van de uitstoot van 580 000 retourvluchten van Amsterdam naar New York. Dus ja, minder voedsel verspillen is goed voor de portemonnee en voor het milieu.

Maar er zijn ook verschillende ethische redenen om te consuminderen, vooral wanneer we bedenken dat de wereldbevolking zich snel ontwikkelt en, volgens de Verenigde Naties, tegen 2050 niet minder dan 9 miljard mensen zal tellen. Hierdoor komt een enorme druk op de voedselproductie te liggen. We zullen straks meer moeten produceren met minder impact voor het milieu. De boeren zullen nieuwe landbouwtechnieken en technologieën moeten toepassen, en we moeten alles op alles zetten om onderzoek en ontwikkeling om te zetten in concrete resultaten op het niveau van de landbouwbedrijven.

Maar het heeft geen zin de voedselproductie op te drijven wanneer we in een later stadium van de voedselketen enorme hoeveelheden blijven verspillen. Dat zou hetzelfde zijn als meer te stoken in plaats van de isolatie van onze huizen te verbeteren. De meeste mensen zien nu in wat de voordelen zijn van energiebesparing, zowel voor de elektriciteitsrekening als voor de uitstoot van broeikasgassen. Voedsel is niet anders en daarom moeten we misschien toch twee keer nadenken voordat we onze etensresten de vuilnisbak in kieperen.