Spoelmachine verhoogt kans op succes bij transplantatie donornier

Donornieren moeten niet meer op ijs worden bewaard, maar in een spoelmachine. Dan slaan ze een stuk beter aan.

Patiënten die een nieuwe nier krijgen, ondervinden minder problemen als hun donororgaan niet op ijs, maar in een machine is bewaard. De nier komt dan eerder op gang en wordt minder vaak afgestoten.

Dat concluderen Groningse artsen uit een Europees onderzoek, deze week beschreven in het vakblad New England Journal of Medicine. De machine spoelt het orgaan voortdurend schoon en verwijdert zo de schadelijke afvalstoffen. Het apparaat bestaat al sinds de jaren zeventig, maar artsen hebben er nooit veel in gezien. Ze vonden het een lastig ding en waren niet overtuigd van het nut.

Daar zal de nieuwe studie verandering in brengen, verwacht Rutger Ploeg, onderzoeksleider en hoogleraar transplantatiechirurgie in het Universitair Medisch Centrum Groningen. „De machine geeft betere resultaten en pakt goedkoper uit omdat we minder complicaties hoeven te behandelen.”

Aan het onderzoek deden 670 nierpatiënten mee. Organen die uit de machine kwamen, bevielen duidelijk beter. Om te beginnen hadden deze minder last van een ’trage start’: daarbij werkt het orgaan de eerste weken niet, zodat de patiënt zijn bloed alsnog uitwendig moet laten zuiveren. De trage start is bovendien vaak een voorbode van afstotingsverschijnselen, of zelfs van het verlies van de nier: 10 procent van de ijsnieren ging binnen een jaar verloren, tegen 6 procent van de machinenieren.

„Dit zijn buitengewoon belangrijke bevindingen voor de duizenden patiënten die wereldwijd op de wachtlijst staan voor een niertransplantatie”, zegt Ploeg. Het belang wordt vergroot doordat nieren steeds vaker afkomstig zijn van oudere, zieke mensen. „Zulke nieren stellen hogere eisen aan de conservering.”

Het bewaarapparaat voorkomt waarschijnlijk schade aan de nier doordat het via een slangetje voortdurend afvalstoffen wegspoelt. De spoeling zorgt er ook voor dat de bloedvaten open blijven. Zo krijgen ze na de transplantatie geen ’klap’. De hoogleraar gaat de komende tijd proberen zuurstof en beschermende medicijnen aan de spoelvloeistof toe te voegen. Mogelijk gaan er dan nog minder nieren verloren.