Koenders miskent belang onderwijs

In deze internationale week voor onderwijs moet Nederland haar rol van gidsland beklemtonen.

Het aantal jongens én meisjes dat wereldwijd sinds 2000 naar school gaat, is gestegen. Dat is natuurlijk een prachtig resultaat, maar daarmee is Millenniumdoel 2 –alle kinderen naar school– nog lang niet bereikt. Het is beschamend dat er nog altijd 72 miljoen kinderen niet in de klas zitten, terwijl onderwijs een recht is van ieder kind. Een groot aantal kinderen dat wél naar school gaat, leert te weinig, omdat klassen overvol zijn of de leraar onvoldoende is opgeleid.

De lange-termijnbetrokkenheid en de voorspelbaarheid van de Nederlandse hulp voor onderwijs lijkt onder de huidige minister onder druk te staan. In zijn beleidsnotitie Een Zaak van Iedereen (2007) noemt Koenders onderwijs nog nauwelijks. Het aantal onderwijsspecialisten op de ambassades neemt af en de bijdrage aan de onderwijssector wordt in een aantal landen uitgefaseerd.

Betekent dit dat onderwijs geen thema meer is in de politieke discussie over ontwikkelingssamenwerking? Dit mag niet zo zijn. Onderwijs is van cruciaal belang bij het realiseren van de speerpunten van de minister: groei en verdeling, duurzaamheid, klimaat en energie, veiligheid en ontwikkeling en meer rechten voor vrouwen. Daarom is blijvende politieke aandacht voor onderwijs binnen het Nederlandse beleid van groot belang. Zeker nu de capaciteit van staten om toegang tot kwalitatief goed onderwijs aan hun burgers te bieden, extra onder druk staat door de economische crisis.

Internationaal heeft Nederland faam verworven bij educatie. Nederland staat jaar na jaar met Noorwegen op een gedeelde eerste plaats in het door het Global Campaign for Education uitgebrachte schoolrapport. Niet alleen geld is belangrijk. Ook de aandacht voor de kwaliteit van het onderwijs is kenmerkend voor het Nederlands ontwikkelingsbeleid. Nederland kent daarbij een belangrijke rol toe aan onderwijs bij het opbouwen van vredesdividend in door conflict verscheurde landen. Deze kwetsbare staten hebben blijvende steun voor onderwijs nodig.

Nederland staat bekend om het nakomen van haar internationale verplichtingen en toezeggingen op het gebied van onderwijs; Nederland is hierbij mondiaal een voorbeeldland. Nederland moet er voor waken dit internationaal aanzien en recht van spreken te verliezen. De minister moet in deze een geloofwaardige partner willen blijven.

De Tweede Kamer sprak enige jaren geleden haar overtuiging uit van het belang van onderwijs door het steunen van de motie Hessing. Die stelde veilig dat 15 procent van het ontwikkelingsbudget wordt gereserveerd voor onderwijs. Verscheidene regeringen in het zuiden hebben een sterke politieke wil getoond door de uitgaven aan onderwijs te verhogen. Recent zette ook VS-president Obama onderwijs stevig op de agenda.

Dit alles moet minister Koenders toch aanzetten het Nederlandse beleid ferm voort te zetten. Een beleid dat gericht is op het behalen van de in 2000 door regeringsleiders wereldwijd ondertekende doelstellingen van Education For All, dat aandacht heeft voor én toegang en kwaliteit van primair onderwijs, én voor onderwijs voor volwassenen en voorschools onderwijs.

Koenders kan de reputatie van Nederland blijven uitdragen door het belang van onderwijs te benadrukken op zijn reizen in ontwikkelingslanden; door regeringsleiders te bevragen op de internationale onderwijsdoelstellingen; en door collega-ministers uit Duitsland, Frankrijk en veel andere landen te herinneren aan de door hen gedane toezeggingen. En vooral door het belang van onderwijs expliciet in zijn beleidsdocumenten te blijven noemen.

Vandaag verschijnt het ’Boek van Belang’, met teksten van o.a. prinses Laurentien en cabaretier Vincent Bijlo. Het boek wordt uitgegeven door de Global Campaign for Education, samen met Amsterdam Wereldboekenstad en de Stichting Lezen & Schrijven. Aan GCE nemen diverse Nederlandse hulporganisaties en vakbonden deel. Zie ook: www.globalcampaignforeducation.nl/.