Spaanse banenmotor stokt

De vijfde economie in de Europese Unie kampt met grote problemen op de arbeidsmarkt. In geen enkele sector van de Spaanse economie is nog sprake van banengroei. De werkloosheid stijgt rap.

De werkloosheid in Spanje stijgt schrikbarend. Met een werkloosheidspercentage van bijna 14 in het vierde kwartaal van 2008 werd het hoogste niveau in acht jaar bereikt.

Dat blijkt uit gisteren gepubliceerde cijfers van het Spaanse Centraal Bureau voor de Statistiek. In het derde kwartaal van 2008 was de werkloosheid nog 11,3 procent. De meeste analisten hadden een stijging naar 13,5 procent verwacht, maar werden gisteren verrast met 13,9 procent.

Maar daar blijft het niet bij. De prognoses zijn zeer somber. De Spaanse overheid rekent voor dit jaar op een werkloosheid van 16 procent als de economie naar het diepste punt in vijftig jaar daalt. Afgelopen jaar steeg het aantal werklozen met bijna 1,3 miljoen, bij drie procent minder banen. Spanje, dat tot voor kort nog een van de grootste banenscheppers was van de zuidelijke EU-lidstaten, is nu een van de grootste veroorzakers van werkloosheid. Het gemiddelde werkloosheidspercentage in de EU was in november nog 7,2. De werkloosheid in Spanje is dus bijna twee keer zo hoog.

Wat economen verontrust is dat geen enkele sector in de Spaanse economie nog bijdraagt aan de banengroei. Van de bouw was al langer bekend dat daar de orderportefeuilles leeg beginnen te raken, nu worden ook de industrie en de dienstensector zwaar geraakt door de kredietcrisis. De economen rekenen voor dat Spanje ruim drie procent economische groei nodig heeft om banen te scheppen. Daar ziet het bij lange na niet naar uit. Verschillende economen verklaren tegenover het persbureau Bloomberg dan ook dat Spanje een langdurige periode van hoge werkloosheid tegemoet gaat en vrezen zelfs dat de werkloosheid oploopt naar het ongekend hoge percentage van 19 procent in 2010.

Een apart probleem vormt de groep buitenlandse arbeiders. De werkloosheid onder de migrantenwerkers is opgelopen tot 21,3 procent. De immigranten zijn inmiddels goed voor 12 procent van het personeelsaanbod. Het is zeer snel gegaan met de Spaanse werkgelegenheid. In 2007 werd nog een laagste werkloosheidsniveau in dertig jaar bereikt van 7,95 procent.

De overheid hoopt dit jaar nog een miljoen banen te scheppen door acht miljard euro uit te trekken voor de aanleg van wegen en bruggen.

Erg veel rek in de leencapaciteit heeft de Spaanse overheid niet. De overheidsschuld is opgelopen naar 86,5 miljard euro. Over nieuwe leningen moet Spanje wel meer rente gaan betalen. Deze week werd de kredietwaardigheid van het land door kredietbeoordelaar Standard & Poor’s van AAA naar AA+ afgewaardeerd.