De wapens zwijgen, voorlopig

Israël is gisteren begonnen met het terugtrekken van militairen uit de Gazastrook, nadat beide partijen waren gestopt met vechten. Voorlopig. Een echt bestand moet nog komen.

De wapens zwijgen in de Gazastrook, nu Israël en Hamas dit weekeinde allebei een eenzijdig staakt-het-vuren hebben afgekondigd. Maar de wapenstilstand is fragiel, omdat de partijen geen formeel, gezamenlijk bestand hebben gesloten.

Feitelijk is er weinig veranderd ten opzichte van de situatie vóór Israël drie weken geleden begon met Operatie Gegoten Lood. Hamas heeft nog steeds de politieke leiding in Gaza in handen, en schroomde niet de overwinning uit te roepen nadat Israël in de nacht van zaterdag op zondag de wapens liet rusten. Vanuit Gaza werden nog zeventien raketten op Israël afgeschoten, totdat Hamas en zijn militante bondgenoten twaalf uur later ook een eenzijdig bestand afkondigden. Daarna zouden er volgens Israël nog drie projectielen op Zuid-Israël zijn afgevuurd.

Hamas stopt een week met vechten, en eist dat Israël zich in die tijd terugtrekt uit Gaza. Gisteren vertrokken al militairen, en premier Olmert zei dat Israël niet van plan is in Gaza te blijven. Maar een terugtrektermijn noemde hij niet. Ook kondigde Israël aan dat het zijn blokkade van de Gazastrook vooralsnog niet opheft, zoals Hamas wil.

Deze week zal er daarom nog koortsachtig onderhandeld moeten worden om een echt akkoord tussen de partijen te bereiken. Veel hangt daarbij af van de garanties die Israël krijgt dat Hamas geen wapens meer vanuit Egypte de Gazastrook in kan smokkelen.

Daar zitten nog veel haken en ogen aan. Vrijwel iedereen is het erover eens dat internationale (Turkse en Europese) waarnemers een rol moeten spelen, maar niet duidelijk is waar die gestationeerd kunnen worden. Hamas weigert buitenlanders in Gaza, Egypte wenst geen vreemde ogen op zijn grondgebied. Egypte wil graag zelf meer militairen naar het gebied sturen om de grens te controleren, maar stuit daarbij op het Camp David-akkoord. Volgens dit vredesverdrag tussen Israël en Egypte uit 1979 mogen er maar 750 Egyptische militairen in het gebied zijn.

Egypte kan waarschijnlijk wel meer technische steun (training en hightech materieel) tegemoet zien uit de VS om de smokkel te bestrijden. Vrijdag zegde Washington ook Israël hulp toe.

Groot-Brittannië, Frankrijk en Duitsland stelden tijdens een top in Egypte ook iets te willen doen aan de smokkel, en wel vóór de wapens over zee Egypte bereiken (vanuit Syrië en Iran). De landen overwegen oorlogsschepen naar het Midden-Oosten te sturen om te patrouilleren.