Buitenlandse investeringen drogen op

Bedrijven zijn steeds minder geneigd om over de grens te investeren. Maatregelen om de nationale economieën te stimuleren, versterken dat.

Buitenlandse investeerders laten het dit jaar afweten in Nederland. Volgens de nieuwste ramingen van Unctad, de handels- en ontwikkelingsorganisatie van de Verenigde Naties, dalen de investeringen met liefst 70 procent.

Dat lijkt een enorme afname, maar de cijfers vergen enige nuancering. In 2007 stond Nederland met 99 miljard dollar aan buitenlandse investeringen in de toptien van landen wereldwijd. Dat had voornamelijk te maken met de overname van ABN Amro door een consortium van drie Europese banken. Deze overname is de grootste ooit in de financiële sector.

Het opdrogen van buitenlandse investeringen is, vanwege de economische crisis, een wereldwijde tendens. Unctad, dat elk jaar een investeringsrapport uitbrengt, stelde deze week haar ramingen scherp naar beneden bij. Ze verwacht dat het kapitaal dat stroomt naar het buitenland met 20 procent afneemt. Westerse landen worden het hardst getroffen en zien de buitenlandse investeringen teruglopen met 33 procent. Vooral door een afname van het aantal overnames, een belangrijke motor voor deze investeringen.

Nagenoeg alle sectoren worden getroffen. In IJsland kampt vooral de financiële sector met problemen. Daar werd een groot deel van de banken afgelopen jaar gefinancierd met buitenlands kapitaal. Bijna geen enkele buitenlandse investeerder is nog bereid geld te stoppen in de IJslandse economie. Grondstoffenbedrijven als Rio Tinto herzien plannen voor buitenlandse projecten. De hardgetroffen auto-industrie bevriest alle plannen om uit te breiden. Het Franse Peugeot kondigde al aan de productie in China te stoppen en sloot (tijdelijk) fabrieken in Spanje.

In ontwikkelingslanden zien buitenlandse investeerders nog wel kansen. De Unctad verwacht dat buitenlandse investeringen in Afrika dit jaar met 4 procent stijgen. Ook Zuid-Amerika blijft in trek. Daar wordt een stijging van de investeringen vanuit het buitenland met 13 procent verwacht. Dat heeft voornamelijk te maken met de enorme hoeveelheden grondstoffen die landen in deze regio bezitten.

Of de buitenlandse investeringen de komende jaren verder opdrogen, hangt af van hoe lang de economische crisis aanhoudt. De Unctad is kritisch over de stimuleringsmaatregelen die regeringen afzonderlijk van elkaar nemen. Het nationaliseren van bijvoorbeeld banken schrikt buitenlandse investeerders af. De VN-organisatie drukt overheden op het hart het investeringsklimaat, dat de afgelopen jaren is verslechterd, te verbeteren om protectionistische neigingen te voorkomen.