Journalisten enige tijd vast op Papua

Vier Nederlandse journalisten zijn gisteren opgepakt op Papua en urenlang ondervraagd. Zij hadden een demonstratie gefilmd.

„Ik zit op het politiebureau”, zegt Elske Schouten ’s middags over de krakende mobiele telefoonlijn. Ze is correspondent van NRC Handelsblad in Zuidoost-Azië en is na een demonstratie opgepakt door de politie van Papua. „O, ik moet nu ophangen, ik word weer ondervraagd.”

Schouten (27) werd gisteren met Ikon-freelancer Babette Niemel in de Indonesische provincie Papua gearresteerd. Ook de tweekoppige cameraploeg van Niemel werd opgepakt. De journalisten waren in de provinciehoofdstad Jayapura om Nicolaas Jouwe (85) te volgen, oprichter van de organisatie Vrij Papoea. Die was daar sinds zondag op bezoek. Het bezoek is politiek beladen, want activisten strijden al jaren voor een Papua onafhankelijk van Indonesië.

„Ik had informeel toestemming om met Jouwe mee te gaan”, vertelt Schouten. „Maar hij ging onverwacht maandag al weg. Mijn ticket stond op dinsdag. We gingen dus nog kijken naar een demonstratie voor onafhankelijkheid. Maar het stikt hier van medewerkers van de geheime dienst. Mensen in de hotellobby die van achter een krant loeren. Ze hadden foto’s van ons gemaakt bij die demonstratie. Ontkennen had geen zin.”

Indonesië maakt het journalisten moeilijk om op Papua te werken. Volgens de autoriteiten hadden de vier de immigratieregels overtreden en zonder toestemming gefilmd.

Schouten belde haar Volkskrant-collega Michel Maas in Jakarta, die allerlei partijen optrommelde. Maas: „We hebben minister Freddy Numberi van visserij ingeschakeld, de hoogst geplaatste Papoea in de Indonesische regering, en de gouverneur en de Nederlandse ambassade.”

Om twee uur ’s nachts plaatselijke tijd kwamen ze allen vrij. Niemels team is dertien uur vastgehouden, Schouten ruim vijf uur. Schouten: „Ik moest een formulier ondertekenen waarop stond op welke punten ik de regels zou hebben overtreden. Ik hoop dat dat later geen moeilijkheden brengt.” Volgens haar was de ondervraging niet intimiderend.

Schouten heeft haar paspoort terug. Niemel moet vandaag naar het bureau om te onderhandelen over de inhoud van haar formulier en om haar paspoort terug te krijgen. Volgens haar man Roel van Broekhoven (VPRO) maken vooral de Nederlandse cameraman en geluidsman zich zorgen om hun verblijfsvergunning. „Zij wonen op Bali en hebben daar een vrouw, huis en kind.”