Psychosepillen verhogen sterftekans

De nieuwste generatie medicijnen tegen psychoses geven net zoveel bijwerkingen als de oude, blijkt uit onderzoek.

Nieuwe antipsychotica werden ooit in de markt gezet met de belofte dat ze veel minder bijwerkingen hadden. Wetenschappelijk onderzoek wijst uit dat de pillen net als de oude een flink verhoogd risico opleveren op plotseling overlijden door hartproblemen.

Vooral ouderen en kinderen zijn extra kwetsbaar. De middelen worden in Nederland buiten de geregistreerde indicaties om ook voorgeschreven aan patiënten met ADHD en autisme. Volgens Dick Bijl, hoofdredacteur van het Geneesmiddelenbulletin, moeten artsen terughoudender gaan voorschrijven. „Ook bij de geregistreerde indicaties van deze middelen moeten artsen de voordelen afwegen tegen deze nieuwe nadelen. Het is wel van belang dat patiënten niet op eigen initiatief met deze middelen stoppen”, zegt hij.

Deze week publiceert het artsenblad New England Journal of Medicine (NEJM) de resultaten van een grote studie naar bijwerkingen van antipsychotica. Onlangs rapporteerden wetenschappers ook in The Lancet een verhoogd risico op overlijden bij alzheimerpatiënten die antipsychotica slikken.

Bij het NEJM-onderzoek is gekeken naar patiënten die Seroquel van AstraZeneca, Zyprexa van Eli Lilly, Leponex van Novartis en Risperdal van Janssen-Cilag gebruikten. De vier middelen zijn ook in Nederland op de markt. In 2007 zijn 1,3 miljoen recepten geschreven voor deze middelen aan bijna 140.000 gebruikers. Kosten: circa 100 miljoen euro.

Volgens arts-epidemioloog Bijl is het onderzoek in de NEJM van goede kwaliteit. „Het is zeer aannemelijk dat de conclusies kloppen, omdat er een relatie is tussen de doses van het middel en het optreden van de bijwerking. Bovendien is het biologisch mechanisme, hartritmestoornissen, vastgesteld. Deze bevinding is ook in meerdere onderzoeken aangetoond en de aandoening heeft zich pas voorgedaan nadat de patiënten het middel gingen slikken.”

In een commentaar schrijft het NEJM dat het gebruik van antipsychotica bij kinderen na dit onderzoek sterk moet worden teruggebracht. De kans op een plotselinge hartstilstand is bij gebruikers van de nieuwe generatie antipsychotica twee keer zo groot als bij mensen die deze pillen niet slikken.