Gijzelzaak draait om gekmakende regeltjes

De man die op 16 juni vorig jaar in Almelo een wethouder en vier ambtenaren gijzelde, staat vandaag terecht. Het was een wanhoopsdaad, zegt zijn advocaat.

Almelo is geen uitzondering. In het hele land raken ondernemers verstrikt in een wirwar van wetten en regels en de manier waarop de overheid die toepast, zo bleek uit de stroom van reacties die bij de Vara binnenkwamen na uitzending van ’Zembla’ op 11 november vorig jaar. Daarin probeerden de programmakers de achtergronden te schetsen van de gijzeling in Almelo.

Ahmet O. (41), de Koerdische kok die op 16 juni vorig jaar een wethouder en vier ambtenaren gijzelde in het stadhuis van Almelo, verschijnt vandaag voor de rechter, eveneens in Almelo. Ook zijn 18-jarige zoon moet voorkomen; hij zou de wapens hebben geleverd waarmee zijn vader zijn daad beging.

Een wanhoopsdaad, zegt de verdediging. Volgens advocaat C. Korvinus handelde O. uit psychische overmacht. Hij zou gek zijn gemaakt door de willekeur waarmee bestuurders en ambtenaren van Almelo de wet- en regelgeving toepassen. In de vroege maandagochtend stichtte hij eerst brand in grand café De Rechter, dat op naam staat van zijn echtgenote. Daarna reed hij naar het stadhuis waar hij ook zijn auto in brand stak, om vervolgens naar binnen te rennen op zoek naar wethouder Anthon Sjoers, die hij verantwoordelijk hield voor het uitblijven van een exploitatie-, drank- en horecavergunning. Per abuis stormde hij de kamer in waar wethouder Bert Kuiper vergaderde met vier ambtenaren. O. hield hen ruim vijf uur vast, voordat hij zich overgaf aan de politie.

Na afloop van de gijzeling bleek in de Twentse stad opvallend veel begrip te bestaan voor de actie van O. De gemeenteraad van Almelo vroeg KPMG daarom het vergunningenbeleid van de gemeente te onderzoeken. Kernvraag: ’verloopt de afhandeling van vergunningsaanvragen en handhaving integer, rechtmatig, doelmatig, doeltreffend en naar tevredenheid van burgers, ondernemers en instellingen?’ De gemeenteraad wil de bevindingen van KPMG in juni bespreken.

Het onderzoek gaat niet in op de gijzeling zelf, dat is aan justitie. Maar hoewel voor de rechtbank de strafrechtelijke aspecten van vrijheidsberoving centraal staan, zal het in de rechtzaal ook draaien om het gekmakende web van regeltjes.

Advocaat Korvinus had tientallen getuigen willen laten oproepen, om aan te tonen dat O. door de gemeente Almelo aan het lijntje is gehouden, onvolledig is geïnformeerd en oneerlijk is behandeld. Het worden er maar twaalf, onder wie de vijf ex-gijzelaars en de vrouw van O.

Zij had een huurovereenkomst van tien jaar voor het voormalige pand van V & D waar café De Rechter alvast was begonnen in de veronderstelling dat de vergunning snel rond zou komen. Andere ondernemers werden immers ook gedoogd zonder vergunning. Maar de gemeente wil het oude V & D-gebouw over enkele jaren slopen om de binnenstad te vernieuwen. Een lang verblijf van De Rechter zou dat plan in de weg zitten. De gemeente draalde met de vergunning en intussen liep er een onderzoek volgens de wet Bibob, naar mogelijke betrokkenheid van O. bij criminele praktijken. De kok ontplofte toen hij dat op 16 juni hoorde.

Burgemeester Knip van Almelo wilde in Zembla niet reageren op de beschuldiging dat Almelo de gijzeling over zichzelf heeft afgeroepen. Maar tegen NRC Handelsblad zei hij op 29 november vorig jaar dat ’geen daad ter wereld een gijzeling rechtvaardigt’. Het uitgebrande café De Rechter gaat niet meer open. Almelo besloot in december geen vergunning te verlenen.