Een burenruzie met gevolgen

Macedonië en Griekenland ruziën over de naam Macedonië. Door dit ’stomme politieke spel’ blokkeert Athene de toetreding van de buur tot de internationale gemeenschap.

Wie Macedonië verlaat en de grens oversteekt naar het noorden van Griekenland zal even in verwarring worden gebracht door het bord „Hallo! Welkom in Macedonië’. Hetzelfde gebeurt wanneer je van Griekenland naar Macedonië gaat.

Sinds het uiteenvallen van Joegoslavië, begin jaren negentig, claimen beide landen de naam Macedonië: Griekenland vanwege haar noordelijke provincie en de FYROM (Former Yugoslav Republic of Macedonia) sinds het uitroepen van deze Republiek van Macedonië, die is erkend door meer dan 120 landen.

Volgens de Macedoniërs willen de Grieken de naam Macedonië niet erkennen, omdat ze bang zijn daarmee de Macedonische minderheid in het noorden een reden te geven voor afscheiding van dat gebied. Op sommige Macedonische scholen hangen geografische kaarten waar Noord-Griekenland in Macedonië ligt.

„In Griekenland worden de Macedonische bestaansrechten ontkend. Op onze huwelijken wordt niet meer gezongen omdat onze taal verboden is. Zelfs de namen op grafstenen moeten in het Grieks”, zegt de Macedonische geschiedenisdocent Mire Mladenovski in Skopje, en voegt er lachend aan toe dat hij in Griekenland Miros zou heten.

De Grieken daarentegen zeggen dat de Macedoniërs niet het recht hebben om hun land naar een Griekse provincie te noemen.

„Macedonië is een geografische term die in de Romeinse tijd ontstond. Het was een multi-etnische regio”, legt de Griekse geschiedenisdocente Vassiliki Sakka uit. „Ik ontken hiermee niet dat de Macedonische identiteit niet bestaat. Iedereen is vrij om te bepalen wie hij is. Maar ik zet alleen vraagtekens bij hun huidige definitie van de Macedonische etniciteit en hun historische interpretatie.” Sakka werkt in Thessaloniki ook voor het Centrum voor Democratie en Verzoening in Zuid-Oost-Europa.

Beide geschiedenisdocenten zeggen dat de naamkwestie gevoelig ligt in hun land en onoplosbaar lijkt zolang nationalistische politici deze strijd misbruiken.

„Het is een stom politiek spel maar tegelijkertijd zou ik het raar vinden als Macedonië als naam verdwijnt, zegt Mladenovski. „Wat zou jij doen als je wordt gevraagd om je achternaam te veranderen? Dat bepaalt toch wie je bent en waar je vandaan komt?”

Volgens Sakka hadden de Grieken het probleem al kunnen oplossen door Macedonië te erkennen als het Slavische Macedonië of Noord-Macedonië. Sakka: „Daarmee laat je zien dat we onder de naam ’Macedonië’ gemeenschappelijke interesses hebben, die samenwerking vereisen. Economisch zijn we al jaren elkaars belangrijkste handelspartners.”

Een ander probleem is dat de burenruzie over de naam een internationale kwestie is geworden. Athene blokkeerde vorig jaar het Macedonische Navo-lidmaatschap en dreigt hetzelfde te doen met Skopje’s pogingen voor EU-lidmaatschap.

„Brussel moet harder ingrijpen om dit conflict op te lossen en zou dit nationalistische gedrag van de politici niet moeten aanmoedigen”, meent de Sakka. Zijn collega Mladenovski stelt: „Mensen verliezen hier hun vertrouwen in de Europese waarden aangezien de EU niets doet. Als het zo moet dan wil ik niet eens bij de EU horen.”