Laatste onzekere uren voor top van FNV

amsterdam – De FNV verkeert in grote spanning of haar vakbondsleden zullen instemmen met het akkoord over de verhoging van de AOW- en pensioenleeftijd.

De tegenstem heeft duidelijk van zich laten horen. Kaderleden van de drie grote multinationals Shell, Unilever en DSM voegden zich deze week nog bij collega’s uit de havens met een oproep om het akkoord af te wijzen.

Vandaag is de laatste dag dat ruim 1,3 miljoen FNV-leden, inclusief de aangesloten ouderenbond ANBO, in het ’raadgevend’ referendum ja of nee kunnen zeggen tegen het akkoord dat de vakbeweging en werkgevers vlak voor de verkiezingen sloten. De uitslag wordt morgen bekend.

Een woordvoerster van de vakcentrale benadrukt dat het om een ’tussenstap’ gaat. Uiteindelijk zal op 14 juli de Federatieraad, waarin alle negentien FNV-bonden door hun voorzitters zijn vertegenwoordigd, de uitslag wegen en de knoop moeten doorhakken. Over de ’opkomst’ tot nu toe wil de FNV niets zeggen.

De vakcentrales CNV en MHP raadplegen op een andere manier hun achterbannen en geven ook rond half juli uitsluitsel. Vakbond De Unie, aangesloten bij MHP, laat een onafhankelijk bureau de stemming peilen.

Bijeenkomsten in het land en internetfora hebben duidelijk gemaakt dat het geen gelopen race is. De voorstellen roepen veel boosheid op bij de achterban en leden ervaren het als (te) pijnlijke ingrepen in hun pensioen.

Met name binnen de grootste FNV-bond, Bondgenoten, is het verzet groot. Vorige week riep de ’sectorraad havens’ de havenwerkers op tegen te stemmen. Ze vertrouwen er niet op dat voor mensen met zware beroepen een vroege pensionering mogelijk blijft. Dat soort zaken moeten volgens het akkoord per sector worden uitgewerkt.

Kritiek als in de havens klinkt ook bij de FNV-achterban in andere sectoren: in de bouw, de zorg en het onderwijs.

Een veelgehoorde klacht is dat de vakbondstop ’zich heeft laten inpakken’, onder meer door ermee in te stemmen dat de pensioenpremies niet meer kunnen stijgen.

„De werkgevers zitten op rozen. Hun bijdrage aan de pensioenpot blijft constant, terwijl werknemers en gepensioneerden alle klappen moeten opvangen”, concludeert het kader bij multinationals Shell, DSM en Unilever.

In bijeenkomsten en weblogs hebben de verschillende vakbondsvoorzitters het akkoord verdedigd, zij het niet te vuur en te zwaard, want er zitten ook nadelen aan, erkennen de voorzitters.

„Het wordt er allemaal niet fraaier op, maar het is veel en veel beter dan we van de politiek kunnen verwachten”, brengt John Kerstens, voorzitter FNV Bouw, het belangrijkste argument naar voren.

„We hebben niks weggegeven”, onderstreept Anja Jongbloed van Bondgenoten. Dat de AOW-uitkering gaat mee stijgen met de reële lonen (inclusief extra uitkeringen en dienstjaren) en de AOW-leeftijd flexibel wordt, noemen ze een groot voordeel. Mensen met een laag inkomen kunnen daardoor toch op hun 65ste stoppen.

In een ingezonden brief in het Financieele Dagblad voelden werkgevers en vakcentrales zich bovendien genoodzaakt te benadrukken dat ze niet kiezen voor een Amerikaans pensioensysteem, waarin ieder voor zichzelf spaart.

Juist het behoud van het Nederlandse stelsel, gebaseerd op ’solidariteit en over generaties heen collectief gedragen’, staat voorop, aldus de sociale partners.