Lot Leefbaar ligt in handen van VVD en D66

rotterdam – Na vier ondankbare jaren in de dichtgetimmerde oppositiebanken, hunkert Leefbaar Rotterdam naar een nieuwe regeerperiode. Mét de PvdA als opvallende partner zou er veel veiligheid, integratie en onderwijs moeten bloeien in de vaak rauwe en ernstig verdeelde stad.

Zelfs de minieme verkiezingsnederlaag – de PvdA was Leefbaar met 754 stemmen méér de baas – tastte het zelfvertrouwen van Leefbaar lijsttrekker Marco Pastors niet aan. Met veertien om veertien zetels viel met PvdA-lijsttrekker Dominic Schrijer op enig moment over coalitievorming te praten, veronderstelde hij.

Een maand na de verkiezingen is de kans klein dat beide politieke rivalen met enkele middenpartijen de stad gaan besturen. Een verkenning van VVD’er Pieter Winsemius maakte helder dat de sociaal-democraten niet piekeren over een coalitie met Leefbaar. Dit standpunt kwam niet als een verrassing. Al in december verweet de lokale PvdA-top Pastors dat zijn partij, vanwege onfatsoenlijke burgemeesterspraat, aan het ’radicaliseren’ was. Om die reden was een coalitie met leefbaren ’onmogelijk’.

De politiek breed gewaardeerde Winsemius kwam woensdag in zijn advies over een nieuwe coalitie in Rotterdam tot een prikkelender bevinding. Hij zei dat ’de enige ’echte’ duiding van de verkiezingsuitslag is ’dat PvdA en Leefbaar er samen voor staan’. En hij merkte op dat ’de meeste partijen vinden dat een coalitie van de twee grote blokken het meest recht doet aan de verkiezingsuitslag’.

In zijn eindverslag schreef de verkenner dat ’met uitzondering van de PvdA vrijwel alle raadspartijen vinden dat optisch sprake is van zware polarisatie, maar dat de inhoudelijke verschillen relatief klein zijn en teveel worden uitvergroot’. En, vervolgde hij: ’Een ieder onderkent: Leefbaar is geen PVV. Het is een partij die in een eerder college heeft bewezen bestuurlijke verantwoordelijkheid te kunnen dragen en bijvoorbeeld een grote rol heeft gespeeld bij het bevorderen van de veiligheid in de stad’.

Het advies van Winsemius om (voorlopig) in te zetten op een coalitie van PvdA, D66, VVD en CDA – samen goed voor 25 van de 45 raadszetels – begrijpt Pastors vanwege de weigerachtige houding van de sociaal-democraten wel. Hij vindt het tegelijkertijd een gemiste kans: „Het was beter geweest als eerst de ambitieuzere opties waren onderzocht. Wat nu op tafel ligt, is vier jaar zwart-wit televisie kijken.”

Helemaal verkeken zijn de kansen voor Leefbaar niet. PvdA’er Schrijer krijgt in eigen kring en daarbuiten waardering en kritiek. Diegenen die hem loven, vinden dat hij, met zijn weigering met Leefbaar in zee te gaan, kiezersbedrog uitsluit. Met als mogelijk neveneffect dat oppositiepartij Leefbaar stilaan verbrokkelt. Criticasters als PvdA’er Felix Rottenberg en politicoloog Rinus van Schendelen vinden daarentegen – met Winsemius – dat de verkiezingsuitslag samenwerking rechtvaardigt. Onderwijl liggen er voor Leefbaar nog kansen bij VVD en D66 in Rotterdam. Als zij het niet eens kunnen worden met de PvdA.