PKN heeft zorgvuldig invulling gegeven aan haar band met Israël

De Protestantse Kerk in Nederland (PKN) wilde zich tot de Israëlische overheid richten als ’een vriend die waar nodig ook kritisch spreekt’. Dat is precies wat de PKN heeft gedaan, niet meer en niet minder.

De brief die de kerk vorige maand verzond aan de Israëlische ambassadeur in Nederland heeft felle reacties opgeroepen van Joodse organisaties. Met die brief reageerde de PKN op het Kairos document (’Het uur van de waarheid’) dat in december werd gepubliceerd. Daarin vragen Palestijnse christenen aandacht voor het lijden van hun volk onder de situatie in het Midden-Oosten.

De politieke analyse uit dat document wordt door de PKN niet overgenomen, evenmin als de roep om economische sancties en een boycot van Israëlische producten. Wel dringt de kerk aan op drie maatregelen: het verwijderen van de muur op de Westelijke Jordaanoever, het ontmantelen van illegale nederzettingen aldaar, en het opheffen van blokkades voor uitbreiding van woningen van Palestijnen in Oost-Jeruzalem.

Heeft de PKN daarmee verraad gepleegd aan de ’onopgeefbare verbondenheid met het volk Israël’, zoals die in de kerkorde omschreven staat? Ja, zeggen Joodse critici. En volgens het Amerikaanse Simon Wiesenthal Center is het nog veel erger: de PKN zou het bestaans-recht van Israël ontkennen, en terrorisme van Palestijnse kant toejuichen.

Die kritiek is enigszins overtrokken. De PKN benadrukt in de brief dat het bestaansrecht van de staat Israël onbetwist is. Maar de onopgeefbare verbondenheid met het Joodse volk mag er niet toe leiden dat iedere kritiek op de staat Israël taboe wordt verklaard. Sterker: die verbondenheid noopt tot het uiten van kritiek, althans, als de situatie daarom vraagt. In de reactie van het Wiesenthal Center wordt er te gemakkelijk van uitgegaan dat de PKN met deze brief de gehele inhoud van het Kairos document onderschrijft en zich dus richt tegen de staat Israël.

Had de PKN, om deze indruk te vermijden, zich dan helemaal buiten het debat moeten houden? Nee. Hoe politiek en roerig het vaarwater ook is, binnen de protestantse kerk leeft de verbondenheid met Israël én de verbondenheid met christenen in het Midden-Oosten.

De kerk moet zich uitspreken over de inhoud van die verbondenheid, wil die geen dode letter worden. De PKN heeft dat in deze brief aan Israël zorgvuldig gedaan.