Nieuw Fokker-toestel lijkt er toch te komen

Fokker lijkt nu toch echt op weg naar een wederopstanding. Met geld van Economische Zaken wordt gewerkt aan een zuinig toestel.

„Een Fokker bouwen is net fietsen, je verleert het nooit.” Die uitspraak deed een oud-Fokker-werknemer in november 2006. Op dat moment leek Fokker aan zijn zoveelste wederopstanding te beginnen. Maar het gebeurde nog niet. Maar de kans dat de Fokkerianen nu toch nog aan de bak moeten is groter dan ooit. Het ministerie van economische zaken heeft zelfs een subsidie van 20 miljoen euro toegezegd.

Eerst zien dan geloven. Dat was sinds die zwarte vrijdag 15 maart 1996, de dag dat voor de Nederlandse vliegtuigbouwer het doek viel, de meest realistische benadering van elk nieuws dat over de herrijzenis opdook. Zou Nederland weer een vliegtuigbouwer kunnen worden? De plannen van zakenman Jaap Rosen Jacobson, eigenaar van de Fokker-erfenis, werden veelal afgedaan als luchtfietserij.

Maar er zijn nieuwe feiten. Zo heeft het ministerie van economische zaken zijn bijdrage toegekend op basis van maandenlang onderzoek. Over twee tot drie maanden moet de subsidie, formeel een ontwikkelingskrediet voor een civiel vliegtuig, door Brussel zijn goedgekeurd.

Volgens Maarten van Eeghen, plaatsvervangend directeur van het nieuwe bedrijf NG Aircraft en destijds topman van de vestiging van Fokker in de Verenigde Staten, hoeft dat geen probleem op te leveren. En dan kan het echte werk beginnen.

Om de financiële risico’s voor klanten en investeerders te verkleinen, wordt niet een geheel nieuw vliegtuig gebouwd. Het model van de Fokker 100 wordt voorzien van nieuwe vleugeluiteinden, nieuwe motoren en nieuwe vliegtuigelektronica. Over 18 maanden kan het demonstratietoestel klaar zijn. Met 18 procent besparing op brandstof en uitstoot van CO2 kan het dan de concurrentie aangaan met het Braziliaanse Embraer, het Canadese Bombardier en het nieuwe Russische toestel van Sukhoi.

Van het oude model van de Fokker 100 vliegen nu nog ongeveer 700. Het toestel was destijds zijn tijd ver vooruit en met verbeterde productiemethoden en technische aanpassingen moet een zuiniger, stiller en lichter toestel te bouwen zijn waarvan het eerste echte exemplaar in 2015 klaar kan zijn. Anders dan bij andere vliegtuigfabrikanten wordt eerst een toestel gebouwd en dan pas gezocht naar kopers.

Waar de vernieuwde Fokker wordt gebouwd, is nog onbekend. NG Aircraft, de rechtsopvolger van Rekkof (omgekeerd Fokker) Aircraft heeft drie opties: Woensdrecht waar nu de bestaande Fokkers worden onderhouden, vliegveld Lelystad en vliegveld Twente. De eerste twee opties zijn gelijkwaardig, de laatste maakt minder kans. Vast staat volgens Van Eeghen dat het ’denkwerk’ over de Fokker en de assemblage in Nederland worden gedaan. Voor elk onderdeel van de Fokker 100 NG (NG staat voor new generation), met 120 zitplaatsen, wordt de productie uitbesteed.

Het doorontwikkelen van bestaande toestellen is niet alleen goedkoper bij de aanvang maar ook makkelijker bij de service. Het servicenetwerk van de huidige Fokker 100 kan worden gebruikt.

Als alles verloopt zoals NG Aircraft voorziet, komen er bij de herrezen vliegtuigbouwer 650 mensen te werken, van wie 400 in de productie. Rudi den Hertog, bij het oude Fokker hoofdconstructeur, krijgt die functie ook bij het nieuwe bedrijf. Den Hertog, inmiddels 65 jaar, werkte de afgelopen jaren bij Stork en mocht daar met toestemming van topman Sjoerd Vollebrecht vijftig procent van zijn tijd aan Fokker besteden. „Doe wat je leuk vindt, dan voelt het niet als werk” is zijn motto. Volgens hem begonnen in 2003 de klanten weer om een Fokker te vragen. Sindsdien is met een wisselende bezetting aan een doorstart gewerkt. „Zie het als een ui met een kern, we konden heel snel opschalen van vijf naar veertig man.” Voor de echte Fokkerianen zijn dit mooie tijden. Hun geduld lijkt te worden beloond.