Zwarte auto's scheuren ongestraft door Moskou

Moskou telt dagelijkshonderden auto-ongelukken. De dood van een bekende arts leidde tot een zeldzameuitbarsting van volkswoede.

Ze bewegen zich door de stad als leeuwen op de Afrikaanse steppe en miljoenen automobilisten in Moskou weten dat je ze maar beter kunt mijden. De bestuurders van de talrijke zwarte Mercedessen, Lexussen en BMW’s lappen met hun loeiende sirenes en verduisterde ramen de verkeersregels aan hun laars. Opmerkelijk genoeg doorgaans ongestraft, met alle gevolgen van dien.

Eind februari was het weer raak, op de Leninprospekt, een van de hoofdwegen van Moskou die toegang verschaffen tot het Kremlin. In de vroege ochtendspits botsten een zwarte Mercedes-S500 en een Citroen frontaal op elkaar. De Mercedes hoorde toe aan de vice-president van Lukoil, een van Ruslands grootste oliemaatschappijen. Anatoli Barkov kwam er met wat schrammen vanaf, zijn chauffeur bleef zelfs helemaal ongedeerd, opmerkelijk met zo’n totaal verwoeste voorkant.

De andere partij was minder gelukkig. De bestuurder van de Citroen, een vrouw met een dochter van anderhalf, was op slag dood. Haar schoonmoeder, een bekende arts, bezweek kort daarop aan haar verwondingen. De politie concludeerde opvallend snel dat Citroen-bestuurder Olga Aleksandrina het ongeluk had veroorzaakt. Ze zou door nog onbekende oorzaak op de andere weghelft zijn beland.

Het laconieke commentaar van de politie leidde tot een storm van verontwaardiging. Enkele curieuze bijzonderheden gooiden olie op het vuur: snel na de botsing bleken de nummerplaten van de Mercedes verwijderd om herkenning te voorkomen en volgens de politie waren er geen camera’s op het traject die het ongeval konden hebben geregistreerd. Opmerkelijk voor een vaak door de president gebruikte route.

Via het internet meldden zich ooggetuigen die vertelden hoe de Mercedes, niet de Citroen de middenlijn was gepasseerd. Nabestaanden van de omgekomen Olga Aleksandrina schreven in een open brief aan president Medvedev dat de versie van de politie ’onbewezen en vervalst’ was. De bekende popjournalist Artemi Troitski riep op tot een boycot van Lukoil-pompstations („We zullen zorgen dat dat tuig bang voor ons wordt”). En rapper Noize MC, in het gewone leven Ivan Aleksejev, zette in minder dan geen tijd een rapnummer in elkaar, geheel gewijd aan Lukoil-topman Barkov en diens Mercedes-S500. Binnen enkele dagen hadden meer dan 180.000 mensen de clip op Youtube bekeken.

„De schuld van de Mercedes, met achter het stuur Barkov of zijn chauffeur, zou nooit zijn bewezen en dit zou nooit zijn onderzocht zonder dit nummer”, zei Aleksejev tegen de radiozender Echo Moskvy.

Dankzij de aanhoudende druk van onderaf ging de politie nog eens op zoek naar de videobeelden. Die bleken wel degelijk aanwezig, al was het eigenlijke ongeluk er niet op te zien, wél hoe de Mercedes van de oliemagnaat de middenlijn overschreed om tegen het verkeer in verder te rijden, een levensgevaarlijke maar alledaagse praktijk in Moskou. „Er is inderdaad niets bijzonders aan”, aldus Ivan Aleksejev. „Maar er moet een eind aan komen. Want elke dag nemen heel veel mensen zulke risico’s.” De politie blijft niettemin vasthouden aan de eigen versie en zegt een getuige te hebben.

Dat de politie bij ongelukken wel opvallend vaak VIP’s de hand boven het hoofd houdt is een van de aanleidingen voor Russische oppositiegroepen om een ingrijpende hervorming van het politie-apparaat te eisen. Enkele honderden demonstranten verzamelden zich zaterdag in het centrum van Moskou onder het motto ’een andere politie’, een die naar het oordeel van de betogers niet alleen een selecte groep Russen beschermt, maar de hele bevolking.