Strafhof wordt 'sculptuur in de natuur'

Het nieuwe Internationaal Strafhof in Den Haag moet een opvallend gebouw zijn én passen in de natuurlijke omgeving.

Een gebouw van respect, hoop en gerechtigheid. Een gebouw dat recht doet aan slachtoffers van oorlogsmisdadigers, hun familieleden en de wereld.

Dat is het nieuwe Internationaal Strafhof (ICC) in een notendop, zegt Bjarne Hammer. De Deense architect tekent voor het nieuwe onderkomen van het instituut, dat gisteren werd gepresenteerd. Het Strafhof bestaat straks uit een veertig meter hoge lichtkleurige kubus waarin zich de rechtszalen bevinden, en vijf lagere kantoorgebouwen ernaast.

De 171 architectenbureaus die streden om de opdracht, stonden voor de lastige opgave om een opvallend gebouw te ontwerpen dat desondanks niet detoneert met de omgeving. Het nieuwe Strafhof komt op de plek van de Alexander Kazerne in Den Haag, dat tegen de Scheveningse duinen aanligt. „Het gebouw is zo open en transparant mogelijk”, zegt Hammer. „Een sculptuur in de natuur.” Het Strafhof mag vooral geen drempels opwerpen bij omwonenden en bezoekers.

Wie het huidige pand bezoekt, begrijpt die nadrukkelijke wens van het ICC. Het instituut huist nu nog in een oud KPN-gebouw, op een industriegebied. Het is omgeven met prikkeldraad, schrikdraad, hoge hekken en camera’s. Wethouder Norder (bouwen en wonen) noemt het ’een fort’. „Het Strafhof is hier onhoudbaar.” Vooral omdat Den Haag zich profileert als dé internationale hoofdstad van vrede en recht.

Om te voorkomen dat ook het nieuwe Strafhof de uitstraling van een gevangenis krijgt, komt er een gracht omheen in plaats van hekwerk. De meeste veiligheidsmaatregelen blijven uit het zicht, belooft Hammer.

Buurtbewoners, verzameld in een klankbordgroep, hebben de afgelopen maanden commentaar mogen leveren op het ontwerp. Mede op hun verzoek is de oorspronkelijk zwarte kubus licht geworden en zijn gebouwen verlaagd. Marnix Norder noemt het een ’briljant ontwerp’. „De architect heeft een perfecte balans gevonden tussen een gebouw dat markant is, en tegelijkertijd opgaat in de natuur eromheen.” Het toeval wil, zegt de PvdA-wethouder, dat het nieuwe Strafhof vlakbij het gebied komt waar stedebouwkundige Berlage al in 1908 een internationaal centrum had voorzien. Die stadsuitbreiding is er nooit gekomen, maar krijgt nu toch enigszins vorm. Norder: „Het nieuwe Strafhof is zo bijzonder, dat kun je vergelijken met het Vredespaleis. Zoiets bouw je eens in de honderd jaar.”

De opdracht was aanvankelijk gegund aan het Duitse bureau Ingenhoven. Maar diens ontwerp bleek financieel niet haalbaar. Het Strafhof van Hammer moet voor 92 miljoen euro te bouwen zijn. De oplevering staat gepland voor eind 2015.