Paardensector is grote economische pijler

Na tulpen en kaas heeft Nederland een nieuw exportproduct: paarden. Ze zijn zeer gewild in het buitenland door hun hoge kwaliteit.

In het buitenland is enorme vraag naar Nederlandse paarden én hun sperma. Bij internationale spring- en dressuurwedstrijden zijn ze namelijk standaard in de top terug te vinden.

Die hoge kwaliteit van de paarden is vooral te danken aan de kennis van de Nederlandse fokkers én de strenge selectie, vertelt Johan Knaap. Hij is directeur van het Koninklijk Warmbloed Paardenstamboek Nederland (KWPN), een vereniging die de geboorte van alle veulens bijhoudt en door middel van zogeheten ’hengstenkeuringen’ de beste paarden uitzoekt. Gisteren vond in Den Bosch de tweede ronde van zo’n vierdaagse keuring plaats.

Een onafhankelijke jury heeft vier rondes nodig om uit 650 jonge hengsten de 25 beste te kiezen. Alleen deze worden officieel erkend als dekhengst. Knaap legt de reden voor de strenge selectie uit: „Door alleen de beste paarden uit te kiezen, kunnen we een nog beter dier fokken. Het zorgt voor een opeenstapeling van gewenste genen.”

De keuring duurt niet lang. Elke potentiële dekhengst moet onder kritische blikken van vier juryleden een paar rondjes rennen en over verschillende hordes springen. Uiteindelijk lopen alle paarden samen een paar keer langs, zodat de vier mannen ze kunnen vergelijken. Bijna een echte talentenjacht. Arie Hamoen is voorzitter van de jury. „Ik let op afkomst, exterieur en gezondheid. Een KWPN-dekhengst moet de juiste genen, een goede gezondheid en bouw hebben en makkelijk te berijden zijn.”

Fokkers dienen behoorlijk wat te investeren voordat ze met het driejarige dier naar zo’n keuring kunnen. Het fokken zelf kost ongeveer 3000 euro per veulen. Tot het dier drie jaar is, moet hij ook nog onderhouden worden, wat 10.000 euro aan extra kosten met zich meebrengt. En van alle 6000 hengsten die geboren worden, haalt dus een heel klein deel de top.

Maar als het paard verkozen wordt tot erkende dekhengst, betaalt de investering zich dubbel en dwars terug. Zijn sperma levert tussen de achthonderd en vijftienhonderd euro op. En een gemiddelde hengst bevrucht 150 tot 200 merries per jaar. Dat levert dus een behoorlijke winst op.

De paardensector is een belangrijke economische pijler van het Nederlandse platteland. Ongeveer 12.500 mensen zijn fulltime in deze sector aan het werk, verspreid over 6000 bedrijven. De totale omzet in Nederland wordt ondanks de recessie geschat op 1,5 miljard euro per jaar. Dat is vergelijkbaar met de Nederlandse omzet van kaas en bloemen. Het sperma van Nederlandse hengsten wordt vervoerd naar tachtig landen. Ook het grootste deel van de paarden wordt naar het buitenland geëxporteerd, waaronder Amerika en Azië. Vooral in dat laatste continent groeit de interesse in de Nederlandse paarden.

De dieren zelf kunnen ook veel geld opleveren. De dekhengsten die uitgekozen worden tijdens de KWPN-keuring, staan vaak aan het begin van een carrière in de topsport als dressuur-, spring- of tuigpaard. Voor paarden die daar de top bereiken, worden gemakkelijk enkele miljoenen euro’s neergeteld.

Maar ondanks de populariteit en de koppositie van Nederlandse sportpaarden, ligt er nog steeds werk voor de Nederlandse fokkers. Hamoen: „We kunnen over vijftig jaar een nóg beter paard fokken dan nu.”