'PvdA bewuster van prostitutieproblemen'

PvdA-burgemeesters van grote gemeenten treden steeds strenger op tegen misstanden in de prostitutie. Is de partij veranderd of is er meer mis dan vroeger?

Het was voor de PvdA wel even wennen dat het Amsterdamse raadslid Karina Schaapman een paar jaar terug een punt maakte van prostitutie. De partij had net samen met de paarse vrienden van VVD en D66 prostitutie gelegaliseerd. En dan zegt een partijgenote dat er haast geen vrouw vrijwillig in het vak zit, dat het pure vrouwenonderdrukking is en dat bezoek aan hoeren niet normaal is.

Veel openlijke aanhangers voor die stellingname heeft Schaapman in de PvdA – die ze zelf heeft verlaten– nooit gehad. Maar inmiddels zijn veel PvdA-bestuurders wel doordrongen van haar verhalen over misbruik en vrouwenhandel in de prostitutie. De Amsterdamse PvdA-wethouder Asscher trekt de meeste aandacht met zijn aanpak van de Wallen, maar ook de PvdA-burgemeesters Rehwinkel van Groningen en Crone van Leeuwarden treden hard op tegen misstanden. En deze week kwam PvdA-burgemeester Wolfsen van Utrecht met strengere regels.

Joyce Outshoorn, oud-hoogleraar vrouwenstudies, kan uit de cijfers niet afleiden dat de problemen in de sector groter zijn geworden. Weliswaar neemt het aantal gevallen van mensenhandel toe, maar dat komt doordat ook de tuinderij en de horeca in de statistieken worden betrokken. Van meer gedwongen prostitutie is volgens haar geen sprake. De toegenomen aandacht in de steden wijt ze aan de ’klimaatverandering’ rond het onderwerp, die is begonnen met Schaapman, en die andere PvdA-bestuurders nu oppikken.

De Utrechtse burgemeester Wolfsen had als Kamerlid met justitie in zijn portefeuille, geregeld contact met Schaapman. Haar komt, zegt hij, de eer toe dat ze de misstanden in de prostitutie heeft aangekaart. Hij gelooft niet dat zijn partij principieel anders denkt over prostitutie. Het probleem speelt in grote steden, en daar zitten vaak PvdA-burgemeesters, zegt Wolfsen.

Maar hij constateert wel dat er ook in de PvdA sprake is van ’bewustwording’ van het probleem: „Onze ogen zijn geopend.” En wie eenmaal met andere ogen naar de Wallen kijkt, of naar het Utrechtse Zandpad, of naar de Weaze in Leeuwarden, die ziet ernstige misstanden die ook worden gerapporteerd door politie en hulpverlening. „Dat is allemaal de laatste jaren aan het licht gekomen”, vindt Wolfsen.

Hoewel ook Outshoorn misbruik aan wil pakken, maken de gemeenten zich volgens haar schuldig aan ’overkill’. Haar bekruipt wel eens het gevoel dat de acties niet alleen tegen misbruik zijn gericht, maar dat sommige PvdA-bestuurders het liefst ook legale prostitutie zouden willen uitbannen. De wat zij noemt ’morele paniek’ over de toename van problemen voedt dat soort gedachten.

Zo’n morele agenda heeft Wolfsen naar eigen zeggen niet. Hij staat achter het voorstel van de ministers Hirsch Ballin (CDA) en Ter Horst (PvdA) om mannen te straffen die willens en wetens naar illegale prostituees gaan. Van hem mag daar ook bezoek aan ernstig verslaafde vrouwen bij. Maar een algeheel verbod, zoals christelijke partijen willen, daar voelt hij niet voor. Het is een legaal beroep, en als een vrouw het vrijwillig doet en zich er goed bij voelt, wie is hij dan om daar een moreel oordeel over te hebben?