Euroketen is zo sterk als de sterkste schakel

Euroland Griekenland heeft steun nodig bij het wegpoetsen van begrotingstekorten en schulden. Aan elke helpende hand kleven nadelen.

Multimiljardair George Soros ziet het allemaal wel goed komen met Griekenland. Hij is ervan overtuigd dat Griekenland in de eurozone blijft en er alles aan zal doen om aan de eisen van de zone te voldoen. Spijkerhard bezuinigen, betrouwbare cijfers leveren en binnen enkele jaren weer een tekort op de begroting hebben dat op 3 procent van het bruto binnenlands product ligt.

Soros orakelde dit gisteren tijdens een bezoek aan Jakarta. Het is maar zeer de vraag of de onrustige financiële markten veel waarde zullen hechten aan zijn woorden. Vermoedelijk is hij wel de laatste die voor rust kan zorgen. In 1992 speculeerde hij met succes op een daling van het Britse pond sterling. De munt zat toen in een Europees wisselkoerssysteem dat vooraf ging aan de euro. Soros verdiende met zijn speculatie een miljard dollar en haalde zich de woede van de Britten op de hals.

Nu, achttien jaar later, dreigt Griekenland de rol van Groot-Brittannië over te nemen. Met een groot verschil: de financieel zieke Grieken worden te hulp geschoten. Duitsland heeft dat al laten weten en de Britse premier Gordon Brown meldde dat internationale assistentie beschikbaar is als de Grieken daarom vragen. Hij doelt op IMF-steun.

Hulp komt. Alleen van wie en in welke vorm? In tijden dat de eurozone niet bestond, ging de blik direct richting Washington, naar het Internationaal Monetair Fonds. Deze uitlener in laatste instantie heeft al heel vaak klussen geklaard van wellicht zelfs grotere omvang, denk aan Argentinië, Brazilië of Rusland. Het IMF heeft de naam geen zachte heelmeester te zijn en dat kan geen kwaad bij een land dat in het verleden heeft bewezen nogal wat met cijfers te hebben gejongleerd.

Dokter IMF zal echter niet te hulp worden geroepen. Zijn aanwezigheid in de eurozone zal door de internationale gemeenschap als een heel erg veeg teken worden opgevat. Het IMF over de vloer staat gelijk aan het oordeel dat de eurozone de eigen broek niet kan ophouden. En vooral in de Angelsaksische pers wordt door eurosceptici al het einde van de Europese eenheidsmunt voorspeld.

Maar wat dan? Er circuleren vele plannen. De almaar stijgende rente die betaald moet worden op Griekse schulden zou gestopt kunnen worden door Duitse rugdekking. Griekse schulden zouden geruild kunnen worden tegen Duitse schulden of er zou zelfs bredere dekking kunnen komen door garanties van landen die er beter voor staan. En dan kom je uit bij een rijtje met Frankrijk, Duitsland en Nederland. Spanje en Portugal worden niet genoemd; hun problemen dreigen van Griekse allure te worden. Wie Griekenland helpt, lijkt dat te moeten bekopen met een stijging van de rente op de eigen staatsobligaties. En dan is er ook nog de vraag of de eurolanden elkaar via risico-overname wel mogen bijstaan. In de spelregels van de eurozone is wel voorzien in een boete voor landen die zich niet aan de regels houden, in het stabiliteitspact staat echter nergens uitgelegd wie eerste hulp verleend bij ongevallen.

De kans dat Griekenland het op eigen houtje redt, is nihil. Op dat punt krijgt meester-speculant Soros nu al ongelijk. Hij krijgt wel gelijk als hij stelt dat Griekenland in de eurozone blijft. Waarom zouden ze ook opstappen? Beter een goede Europese broer, dan een verre Washingtonse vriend. De keten van eurolanden is immers niet zo sterk als de zwakste schakel, maar wordt getest op de bereidheid van de sterkste schakel om bij te springen.