Is het parlement zich er genoeg van bewust dat het zelf het enige draagvlak is?

In de eerste aflevering van deze rubriek, op 2 oktober 2004, legde ik u de vraag voor: vanwaar toch die keiharde confrontatie? Het tweede kabinet-Balkenende was vastbesloten zijn ingrijpende hervormings- en bezuinigingsvoorstellen door te voeren en trotseerde met opgeheven hoofd het maatschappelijk protest. Honderdduizenden verontruste burgers verhieven hun stem op het Museumplein. Maar het kabinet week geen duimbreed af van zijn koers.

In mijn vraag klonk zorg door over de goede afloop en scepsis over het gemak waarmee het kabinet het poldermodel aan zijn laars lapte. Inmiddels zijn we ruim vijf jaar verder en lijken we van de regen in de drup gekomen. Zo had het vierde kabinet-Balkenende eerst een honderd dagentoer nodig om op gang te komen. Sindsdien bleef de daadkracht beperkt tot een moeizaam AOW-besluit en een miljardeninjectie voor de banken. Dat was het zo’n beetje. Ambtelijke werkgroepjes houden zich bezig met bezuinigingsplannen en het rekeningrijden blijkt uitbesteed aan de ANWB, die opgejut door De Telegraaf, aankoerst op een krachtig ’nee’.

Regering regeer, luidt het adagium. En parlement zorg ervoor dat zij aan jou over de volle breedte verantwoording aflegt. In een democratie heeft niet de ANWB het laatste woord, of een gekunstelde constructie van verondersteld draagvlak in de samenleving. Dat heb je immers in soorten en maten. Want een Telegraaf die het rekeningrijden afschiet, is ook de eerste om de politiek te geselen voor het voortduren van de files. Dat schiet dus niet op. Zodoende is het parlement de enige instantie die voor echt draagvlak kan zorgen.

Vraag is of het parlement zich daarvan wel bewust is. Zelfs dat lijkt geen vraag meer met een regering die het parlement niet ziet staan en zich voortdurend bangelijk tot de samenleving richt, op zoek naar draagvlak. Noem het directe democratie. Juich het wat mij betreft toe. Consequentie is wel dat we zo in een referendumachtige democratie terecht komen. Dat klinkt goed, maar in zo’n democratie trekken de grootste schreeuwers al gauw aan het langste eind.

Zelf hecht ik aan de parlementaire democratie, waarin alle stemmen tot hun recht komen. Maar ik geef toe, dan moeten we het parlement wel overeind houden. Zo niet dan krijg je een eindeloze herhaling van zetten, zoals met het rekeningrijden. Kortom, is het parlement zich er voldoende van bewust dat het het enige draagvlak is?

Willem Breedveld

PS. Zo ben ik vragenderwijs van de regen in de drup terecht gekomen en lijkt de cirkel rond. Een goede gelegenheid om zo tegen mijn 65ste het stokje over te dragen aan Wilma Kieskamp, die als chef van de Podiumredactie bij uitstek geschikt is om deze brug naar de lezer in stand te houden. Zelf hoop ik nog lang als columnist en anderzins op uw aandacht te mogen rekenen.