Plussen en minnen

Mark Stoop (23) is derdejaars biologiestudent aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. Hij is voorzitter van studievereniging Milieuprisma, voor alle studenten met belangstelling voor het milieu. Hij vindt zichzelf geen big spender, maar wil kunnen doen waar hij zin in heeft. Trouw studeert, woont, werkt, eet en stapt een dag met Mark mee.

We treffen Mark bij de printer. Zeventien velletjes rollen eruit, à 3,5 cent per stuk: een verslag waarin Mark zijn toekomstplannen beschrijft. Ze omvatten onder andere een stage in Zweden, over een paar maanden.

Maar zover is het nog niet. Mark volgt het vak toegepaste ecologie. Het college van vandaag gaat over de driehoeksmossel. Hij leert dat het water fantastisch helder wordt waar het schelpdier opduikt, en hoe dat komt.

De ouders van Mark betalen zijn collegegeld, dat dit jaar euro1620,- bedraagt. „Tja, het is een heikel onderwerp bij ons thuis”, vertelt Mark. „Ik wil eigenlijk niet afhankelijk zijn van anderen, ook niet van mijn ouders. Maar zij zeggen: het beste dat we je mee kunnen geven, is dat je schuldenvrij bent na je studie.” Zelf is hij niet bang om te lenen. „Na je studie neem je ook een hypotheek. Het kleine bedrag dat je afbetaalt voor je studieschuld voel je dan nauwelijks.”

„Je moet wel naar die borrel gaan, Mark, je kunt er gratis drinken!” Studiegenoot Jasper Hoogveld probeert zijn vriend over te halen. Ondertussen treuzelt Mark bij een briefje op het prikbord: euro12,50 voor wie meedoet aan een experiment waarin je een ’leuke film’ moet kijken. „Da’s handig, geld verdienen met film kijken. Kan ik daarna naar ’Sherlock Holmes’ in de bioscoop!”

Snel haalt hij nog een blikje cola van euro0,50 uit de studentenkantine. Deze vooroorlogse prijs dankt Mark aan de kantinecommissie die blikjes zonder winstoogmerk inslaat en verkoopt.

Voor de lunch koopt Mark een notenbol met kaas (euro1,90).

Middagpauze heeft Mark vandaag niet: hij moet sollicitatiegesprekken voeren met jongens die hem willen opvolgen in het bestuur van studievereniging Milieuprisma. Voor zijn bestuurstaken krijgt Mark vier bestuursmaanden: dat wil zeggen dat hij een vergoeding krijgt ter hoogte van vier maanden studiefinanciering plus reisvergoeding. Op deze manier komt de universiteit tegemoet aan de vertraging die studenten oplopen met bestuurswerkzaamheden.

„Maar ik loop helemaal geen vertraging op”, zegt Mark . „Ik heb in het bestuur leren plannen. Niet alleen mijn studie, ook mijn geldzaken heb ik nu beter op orde.”

In het eerste jaar is het wel eens gebeurd dat ik eerst een kratje bier moest inleveren om het statiegeld te innen. Pas daarna kon ik boodschappen doen. Nu komt dat niet meer voor.”

Over een paar maanden gaat Mark stage lopen in Uppsala (Zweden). Hij wil onderzoek doen naar de reactie van mossen op zware metalen. Voor zijn verblijf in het buitenland komt hij in aanmerking voor een Erasmusbeurs (euro210,- per maand). Daarvoor is een handtekening van studieadviseur Connie Mooren nodig. Mooren: „Zo’n beurs is bedoeld om meer vrijheid te hebben in het land van bestemming. Geld mag geen belemmering vormen om in het buitenland te studeren. Zweden is duurder dan Nederland, maar met het geld kan Mark uitstapjes maken en culturele dingen doen.”

Mark fietst ook nog even langs de Dienst Uitvoering Onderwijs (voorheen IB-groep). Hij wil zijn ov-studentenkaart tijdens zijn verblijf in Zweden inruilen voor een ov-vergoeding (euro83,97 per maand). „Als je de goede potjes weet te vinden, kom je een heel eind als student”, grijnst hij. En dan, verbaasd: „Sjonge, ik heb nu pas door dat je echt een groot deel van de dag met geld bezig bent. En dan is geld voor ons biologen nog niet eens belangrijk. Wie een dikke boterham wil verdienen, gaat geen biologie studeren. Die kiest wel voor zoiets als bedrijfseconomie.”

Na nog een college, over waterplanten deze keer, gaat Mark naar zijn kamer. Op de mat ligt een jaaropgaaf. Mark verdiende dit jaar euro113,- met voorlichting geven aan vwo-scholieren. Tja, een dag niks doen en het is weer verdiend, is zijn droge commentaar.

Mark betaalt euro300 voor een kamer van twaalf vierkante meter. Best veel, vindt vriend Jasper Hoogveld, die is meegekomen. „Je kunt de huurcommissie inschakelen, die kan ervoor zorgen dat je een eerlijke prijs betaalt.”

Maar Mark heeft geen zin in gezeik over de huurprijs. „Ik woon hier toch goed, en mijn huisbaas komt zelfs wel eens uit zichzelf behangen. Ik wil de sfeer niet verpesten.”

Huis- en studiegenoot Ruud van den Heuvel komt binnen. Sinds de eerste dag van de introductie zijn Ruud en Mark goed bevriend. „Ik krijg nog euro7,50 van je voor het internet van de afgelopen maand”, laat Ruud zijn vriend weten. Dat bedrag komt dus nog bovenop de huurprijs.

De vrienden schuiven aan voor een bordspel. Terwijl het eerste biertje wordt opengetrokken, bestelt Mark nog even een nieuw spel. „Ik krijg twintig procent korting op spelletjes van 999games, omdat ik er werk.”

In het weekend loopt Mark voor het spelletjesbedrijf beurzen, winkels en warenhuizen af. Daar demonstreert hij spellen. ’Kolonisten van Catan’ komt op tafel, maar ook nieuwe en onbekendere producten worden voorgesteld aan het publiek. Het levert hem ongeveer euro200,- per maand op.

’s Zomers werkt Mark bij Ikea. Hij maakt dan wel veertig tot zestig uur per week, om de rest van het jaar zorgeloos te kunnen leven. Mark: „Ik werk liever in de zomer, zodat ik af en toe een weekend vrij kan nemen. Daar offer ik mijn vakantie graag voor op.” Ruud vult aan: „Je gaat ook wel op vakantie, alleen niet in de zomer. Op studiereis, weekendjes weg. Over een maand gaan we nog naar Center Parcs met een stel vrienden.”

Maar Mark weet dat nog niet zo zeker. „Het geld is voor deze maand op. Tot aan Zweden doe ik het rustig aan.”

Voelt Mark zich nu een arme student? „Welnee. Anderen gaan ’s zomers op vakantie, ik werk om de rest van het jaar niet elk dubbeltje om te hoeven draaien. Nu kan ik zo vaak de stad in als ik wil.”

Een bijbaantje is volgens Mark noodzakelijk voor een student die niet beperkt wil zijn in zijn vrijheden. „Alleen studenten met zeer gulle ouders kunnen tijdens hun studie volop stappen én niet werken.”

De vrienden lopen naar de supermarkt. Zo doen Mark en Ruud, die in hetzelfde huis wonen, dat iedere dag. Mark: „Dat is het mooie van student zijn. We maken geen langetermijnplanning, maar leven bij de dag.”

Bij de ingang overlegt het drietal wat er op tafel komt.

Jasper: „We maken kip madras.”

Mark (vegetariër): „Ik hoor al kip...”

Jasper: „Nee, met quorn! Mijn vriendin is ook vegetarisch, vertel mij wat.”

Het drietal werkt de ingrediënten op het kip madras-pak keurig af, en begeven zich als laatste naar het bierschap. Een sixpack Hertog Jan wordt ingeladen. Niet het goedkoopst, maar op bier wordt niet bezuinigd, zegt Mark.

Jasper: „Oh nee! De Grand Prestige is op.”

Ruud: „We kunnen het straks toch drinken in de Samson.”

Jasper: „Ja, maar dit is goedkoper zat worden.”

Mark: „Klopt! Goed voor het budget, want daar ben ik toch al de hele dag mee bezig.” Hij vist de laatste twee flesjes uit het schap.

Ruud is de grootste geldsmijter van het drietal: „Mijn ouders hebben me geleerd niet op eten te bezuinigen.” Mark is zuiniger. „Ruud staat gerust rood, ik wil niet meer uitgeven dan ik te besteden heb. Ik weet altijd wat er op mijn bankrekening staat. Als de pot leeg raakt, doe ik het rustiger aan.”

Al met al kost de maaltijd euro3,50 per persoon.

De drie vrienden maken zich op om uit te gaan. Eerst wordt de afwas naar de keuken gebracht. Die kan wel tot morgen wachten. Mark stopt het eten dat over is in bakjes.

Het doel van de avond is café Samson, de maandagse stamkroeg van de jongens, bekend om zijn uitgebreide bierkaart. In de kroeg bestellen de jongens ieder een glas van het vereerde Grand Prestige (euro3,70 per glas). Mark slaat aan het twijfelen. „Eerder op de dag schatte ik dat ik euro120,- per maand uitgeef aan stappen. Maar dat is denk ik toch wel wat te laag. In toptijden haal ik de euro100,- wel in een week.

Ondanks de dure biertjes slaan de jongens aan het meksen: een dobbelspelletje. De regels zijn simpel: wie het laagst gooit, moet drinken. Als ze drie Grand Prestiges achterovergeklokt hebben, verplaatst het gezelschap zich naar een volgende kroeg. Ook daar drinkt Mark drie bier, en bestelt een bakje nacho’s. Samen goed voor euro8,50, en een vrolijk einde van de dag.