Kamer stemt in met fusietoets voor scholen

De Tweede Kamer wil de menselijke maat terug in het onderwijs met behulp van een fusietoets. Ook defuseren behoort tot de mogelijkheden.

Scholen met fusievoornemens moeten niet alleen onderworpen worden aan een fusietoets, ook wil de Kamer het makkelijker voor scholen maken om te defuseren. Dat bleek gisteren tijdens een debat met onderwijsminister Plasterk over de fusietoets, waar een ruime Kamermeerderheid voorstander van bleek.

Deze fusietoets, die al vanaf komend schooljaar in werking moet treden, bepaalt dat scholen met fusieplannen een zogeheten fusie-effectrapportage moeten opmaken. Hierin moeten ze aantonen waarom de fusie nodig is, welke alternatieven er zijn, wat de kosten en baten zijn en hoe het tijdpad eruit ziet. Ook moet het rapport laten zien welke gevolgen de fusie heeft voor personeel en leerlingen, en voor de keuzevrijheid van ouders en leerlingen. Vervolgens is het woord aan de medezeggenschapsraden die moeten instemmen met het voornemen.

Op aandringen van het CDA bepaalt een fusietoetscommissie vervolgens in hoeverre de fusie de keuzevrijheid verschraalt. De minister van onderwijs hoeft de fusie dan alleen nog goed te keuren. Alleen als hij heel goede redenen heeft, kan hij daarvan afwijken. Zo wil de Kamer de bewindsman op een grotere afstand plaatsen. Want, zo redeneerde CDA-Kamerlid Van Dijk: „Ik heb heel veel vertrouwen in deze minister, maar na hem zullen er velen volgen en ik wil de toets zo onafhankelijk mogelijk.” Ook de VVD vreesde politieke willekeur.

Volgens minister Plasterk is dit wetsvoorstel „een omslag in het schaaldenken”. Hij benadrukt dat grote scholen hiermee niet ontslagen worden van het creëren van kleinschaligheid, bijvoorbeeld binnen een vestiging. „Als een leraar elke week drie uur op vestiging één, zeven uur op vestiging twee, en drie uur op vestiging drie les moet geven, dan denkt hij ook: wat is nou mijn school?”

Er bleek ook steun in de Kamer om schaalverkleining mogelijk te maken, zodat ouders kunnen aansturen op afsplitsing van een deel van de school. Naar aanleiding van een in maart verwacht Onderwijsraadadvies hierover, zal Plasterk voor de zomer zijn visie hierop naar de Kamer sturen. Juridisch ligt het namelijk erg complex, weet de bewindsman. „Bovendien krijg je te maken met cherry picking; hoe voorkom je dat het beste deel van een school voor zichzelf begint en het mindere deel achterblijft? Wat dat betreft is het net een scheiding.”