'De geestelijke gezondheid is stabiel'

Nederland is niet depressiever, angstiger of verslaafder dan tien jaar geleden. Dat blijkt uit onderzoek naar psychische gezondheid.

Vrouwen hebben meer last van depressies en angsten dan mannen. Die hebben juist vaker ADHD en raken vaker verslaafd aan alcohol en drugs. Zomaar een greep uit de bevindingen van het NEMESIS-onderzoek.

Ruim tien jaar geleden werd de geestelijke gezondheid van Nederland voor het eerst onder de loep genomen. Vandaag komen resultaten van de tweede editie van het onderzoek naar buiten. Ron de Graaf, die werkt bij het Trimbos Instituut, was een van de projectleiders.

Hoe onderzoek je de psychische gezondheid van Nederland?

„We hebben bijna honderd interviewers op pad gestuurd om mensen thuis te ondervragen. Zij bezochten adressen verspreid over heel Nederland. De interviewers brachten symptomen van psychische aandoeningen in kaart bij 6.646 volwassen. Als iemand bijvoorbeeld neerslachtig was, slecht sliep, zich niet kon concentreren en voldeed aan nog een aantal criteria, kwam hij of zij te boek te staan als depressief.”

En hoe staat het met onze geestelijke gezondheid?

„Van de Nederlanders tussen de 18 en 65 jaar heeft 43 procent ooit een psychische stoornis gehad (zie diagram). Achttien procent kampte in het jaar voorafgaand aan het interview met een psychisch probleem. Zo’n percentage zegt misschien niet zo veel, maar het gaat dan om 1,9 miljoen mensen.”

Zijn dat nou schokkende getallen?

„De aantallen zijn hoog, maar het aantal mensen met een geestelijke aandoening is gelijk gebleven ten opzichte van 1996. Dat vind ik goed nieuws. De psychische gezondheid had ook kunnen verslechteren ten gevolge van de maatschappij die steeds onoverzichtelijker wordt. Het onderzoek vond overigens grotendeels voor de economische crisis plaats.”

Kloppen nu meer mensen dan vroeger met een geestesziekte aan bij een arts ?

„Nee, het zorggebruik is nauwelijks veranderd ten opzichte van tien jaar terug. Ik denk dat er een plafond zit aan het aantal mensen dat hulp zoekt. Sommige mensen lossen hun problemen liever zelf op. In ons onderzoek waren weinig mensen met een onvervulde zorgbehoefte.”

Hoe lang kunt u met dit onderzoek vooruit?

„Uit het onderzoek van 1996 destilleren we nog steeds nieuwe bevindingen. Zo kwam deze week in het nieuws dat mensen die één tot drie uur per week sporten, minder psychische aandoeningen hebben dan mensen die weinig bewegen. Ze hebben vijftig procent minder kans om een psychisch probleem te krijgen. En als sportende mensen toch depressief of angstig raken, genezen ze er sneller van. Met de nieuwe gegevens zijn we ook weer jaren zoet.”