Monique Samuel −
29/12/11, 14:49
Monique Samuel.
column
De uitbraak van de Arabische Lente verraste begin dit jaar vriend en vijand van een regio in transitie. Wordt 2012 het jaar dat vrijheid en democratie definitief doorbreken in Caïro, Sanaa en Damascus? Of het jaar dat de dictatuur van een radicale minderheid wint, dat Allah de naam wordt van de nieuwe president?
De komende maanden wordt het erop of eronder voor Syrië. President Basjir al-Assad is een young professional dictator. Jonge leiders die hun wrede vaders opvolgen kunnen twee dingen doen: hun testosteron gebruiken om het land te vernieuwen, of hun jeugdige energie aanwenden om nog onvermoeibaarder de oude strategie voort te zetten. Assad koos het laatste.
De komende verkiezingen worden ook erop of eronder voor Jemen. Hoewel het nog maar de vraag is of die verkiezingen er echt komen. Ze staan gepland voor februari, maar er is maar één echte oppositiekandidaat, de huidige interim-premier die gelinkt is aan het regime.
En aftredend president van Jemen, Saleh? Die heeft een mooie immuniteitsdeal gesloten - onder auspiciën van de VN - en voelt zich daardoor onschendbaar. Anders dan hij beloofd had, heeft hij de prachtige Jemenitische hoofdstad met rode lemen wolkenkrabbers niet verlaten. Hij zit daar lekker droog. Héél droog. Sanaa zal binnen een decennium de eerste hoofdstad zonder water zijn.
En wat te denken van Bahrein? De westerse media berichten amper over dit golfstaatje, maar Arabische persbureaus hebben het regelmatig over twee doden hier en een paar duizend demonstranten daar. Bahrein mag niet vallen. De sjiitische meerderheid mag de regerende soennitische minderheid onder leiding van de koning en premier (broer van de koning) niet overnemen. De laatste is de langstzittende niet-gekozen premier ter wereld. Hij bekleedt het pluche sinds 1971 en lijkt van plan tot zijn dood te blijven.
De Amerikanen zullen hem geen strobreed in de weg leggen. Als Bahrein in handen van de sjiieten valt, neemt Iran effectief de macht over - zo stellen zij. En dus steunden ze impliciet de door Fransen en henzelf getrainde Saoedische troepenmacht om de ergste onlusten hardhandig in te dammen.
Bahrein heeft de grootste Amerikaanse basis in de regio. Die wordt met het dreigende nucleaire gevaar van Iran alleen maar belangrijker. Dat gevaar kan zomaar tot de grootste oorlog van het nieuwe millennium leiden. De Israëliërs willen preventief aanvallen, en het wordt steeds moeilijker voor president Obama om Jeruzalem in toom te houden.
Obama's dalende populariteit geeft de Israëlische premier Netanjahoe steeds meer vrijheid. Duizend nederzettingen erbij? Washington staat met de mond vol tanden. Een kruisraket op Teheran? Niet onwaarschijnlijk. Maar dat laatste zal desastreus zijn. Iran zal terugschieten en de hele islamitische wereld zal op z'n achterste benen staan - ook die binnen Europa.
2012 wordt erop of eronder. Maar tussen al dat hoge machtsspel en die realpolitik, transformeren de maatschappijen van binnenuit en blijven de jongeren aansturen op verandering. Zij zijn de Arabische Lente. Zij zijn de echte revolutie. Een sociale revolutie die ook in het nieuwe jaar door zal gaan.
Elma Drayer is op vakantie. Politicoloog Monique Samuel vervangt haar.