Binnen twee uur zat Zwijndrecht op Twitter

Waar de autoriteiten in Moerdijk niet in slaagden, lukte het de collega’s in Zwijndrecht afgelopen weekend wel: de bevolking snel en accuraat informeren over een gevaarlijke brand.

Vrijdagavond 21.45 uur vatte een treinwagon vlam op het rangeerterrein Kijfhoek, bij Zwijndrecht. Onmiddellijk werd groot alarm geslagen. Kijfhoek is onderdeel van de Betuwelijn, waar dagelijks treinen met risicovolle lading passeren.

Vrijwel direct na het uitbreken van de brand stroomde Twitter vol met alarmerende berichten. En net als tijdens de brand in het verpakkingsbedrijf Chemie-Pack in Moerdijk, anderhalve week terug, stonden er halve waarheden en hele leugens tussen. Het crisisteam in Zwijndrecht zou de treinbrand hebben opgeschaald naar Grip-4, de hoogste alarmfase. Omwonenden van het rangeerterrein zouden door middel van sirenes zijn opgeroepen om binnen te blijven, met de ramen en deuren dicht. De treinbrand kreeg op Twitter al snel de proporties van de gebeurtenissen in Moerdijk.

Het kostte de gemeente Moerdijk destijds een dag om via de eigen website en Twitter informatie over de brand te verspreiden. Zwijndrecht lukte dat binnen twee uur. Er viel te lezen dat het treinverkeer tussen Rotterdam en Dordrecht uit voorzorg was stilgelegd. De A16 werd deels afgesloten. Omwonenden van de Kijfhoek kregen een sms-bericht, waarin stond dat de brandweer met groot materieel was uitgerukt. Vanwege explosiegevaar rond de treinwagons werden tientallen buurtbewoners geëvacueerd. Om 01.34 uur deed de gemeente via Twitter een dringend verzoek: ’Kom niet naar brand Kijfhoek, plaats moet bereikbaar blijven voor hulpdiensten’.

Zaterdagmiddag, enkele uren nadat de treinbrand was geblust, zei burgemeester Antoin Scholten van Zwijndrecht dat hij tevreden was over de inzet van de eigen Twitter-berichten. „We hebben verkeerde informatie van anderen kunnen rechtzetten.” Toen het gerucht zich verspreidde dat de hoogste alarmfase was afgekondigd, twitterde de gemeente dat het niveau Grip-3 was: de risico’s beperkten zich tot het eigen grondgebied. En: ’In tegenstelling tot eerdere berichten zijn sirenes niet geactiveerd’. Daar was ook geen noodzaak toe, zei Scholten. Op geen enkel moment zijn er in de omgeving gevaarlijke stoffen gemeten.

Zaterdagochtend kon de gemeente burgers geruststellen, die ’verdachte gele stof’ op hun auto of ramen hadden aangetroffen. Het was stuifmeel van de hazelaar, aldus de gemeentelijke website, ’die vanwege het zachte weer nu in bloei gaat’.

Media zouden bij grote incidenten eigenlijk direct mee moeten kijken met het crisisteam, vindt burgemeester Scholten. „Laten ze bij crisiscommunicatie maar bij ons aan tafel gaan zitten en zien hoe en waarom bestuurders bepaalde beslissingen nemen.”

In de VS leggen de autoriteiten volgens Scholten iedere minuut waar zo’n crisisteam mee bezig is en publiceren dat direct op internet. Dat verkleint het risico dat burgers bij calamiteiten via Twitter met de waarheid aan de haal gaan.