Experts: Proef met 130 vergt meer geld

Het kabinet trekt één miljoen euro uit voor de proef met 130 kilometer per uur. Het geld is nodig voor bewegwijzering en voor onderzoek naar de gevolgen. Dat is te weinig, blijkt uit een rondgang van Trouw langs experts. „Je kunt er nog geen stuk geluidswal van kopen”, zegt PvdA-Kamerlid Sharon Dijksma.

Samen met andere oppositiepartijen trekt ze ten strijde tegen minister Schultz van Haegen (VVD, infrastructuur). Afgelopen vrijdag maakte de minister bekend dat tussen 1 maart en 1 juli acht locaties in aanmerking komen voor de nieuwe limiet. Sindsdien gonst het van de vragen. Wordt de uitstoot van CO2 gecompenseerd? En bij hoeveel extra doden en gewonden is het experiment mislukt?

„Legitieme vragen”, zegt Henk Meurs, hoogleraar mobiliteit aan de Radboud Universiteit in Nijmegen. „Ik heb nog nergens een kosten-batenanalyse gezien. Raar, want we beginnen bijna.”

Het rijtje met baten dat hij opsomt, is kort: een besparing van enkele minuten. Dat levert de maatschappij per keer slechts een paar euro op, zegt hij.

De lijst met kosten is langer (zie tabel) en het verschil is groot. Als voorbeeld noemt de hoogleraar de kosten voor extra verkeersslachtoffers. „Er is berekend dat één gewonde 200.000 euro kost en een verkeerdode twee miljoen. Dat komt door verloren productie en hogere verzekeringspremies.”

Dát het aantal slachtoffers stijgt, is volgens alle ondervraagden – minus de VVD – glashelder. Overeenstemming is er ook over compensatie voor de vervuilde lucht. Duur, maar nodig om de Europese normen (twintig procent minder CO2 in 2020) te halen.

Ook over minder triviale zaken zijn veel vragen. Moet er bijvoorbeeld een Postbus 51-spotje komen? Een goed plan, vindt hoogleraar Meurs. Weggebruikers ’vergeten’ dat ze ook weer 120 moeten rijden, denkt hij. De VVD ziet er niets in.

En hoe weten we straks eigenlijk hoe hard we waar en hoe laat mogen rijden? Op de A6 tussen Almere en Joure geldt na 1 juli tussen 20.00 en 06.00 uur bijvoorbeeld de nieuwe limiet. Daar hangen geen matrixborden die hierop wijzen. Bijna iedereen pleit daarvoor, maar de minister weet wat beters: een gedoogzone van tien minuten. „Anders laat om zes uur ’s ochtends iedereen het gas los”, zegt haar woordvoerder.

Extra of hogere geluidschermen zijn volgens experts niet nodig. Tien kilometer extra betekent namelijk maar een stijging van een halve decibel. Ook langere in- en uitvoegstroken, een idee van Milieudefensie, wuiven experts weg. De Nederlandse stroken zouden met 250 meter lang genoeg zijn, zeker in vergelijking met het buitenland.