Militaire top licht Kamer in over missie Afghanistan

De militaire top heeft de Tweede Kamer vrijdag proberen duidelijk te maken dat Nederlanders zich bij een trainingsmissie in de Afghaanse provincie Kunduz niet zullen mengen in gevechten.

Bovendien benadrukte Commandant der Strijdkrachten Peter van Uhm dat het in Kunduz een stuk veiliger is dan in Uruzgan, waar Nederlandse militairen de afgelopen jaren actief waren.

Als Nederlanders toch bij een gevecht betrokken raken, zullen ze zich beschermen en proberen terug te trekken, aldus Van Uhm tijdens een briefing over het kabinetsplan 545 man naar Afghanistan te sturen om agenten te trainen. Verder staan Duitse militairen 24 uur per dag paraat om steun te verlenen. Van Uhm benadrukte dat Nederlanders in geen geval zullen meedoen aan offensieve acties waarvoor de Afghaanse agenten eventueel opdracht krijgen.

Sap niet tevreden
Vooral de kans dat de opgeleide Afghaanse agenten opgeroepen worden om te vechten, baart GroenLinks grote zorgen. Fractievoorzitter Jolande Sap toonde zich na afloop van de briefing nog niet tevreden. Haar partij wil wel een bijdrage leveren aan het trainen van Afghanen voor civiele taken, maar op geen enkele manier betrokken worden bij gevechtshandelingen.

Het minderheidskabinet van VVD en CDA kan in de Kamer in ieder geval niet rekenen op de steun van gedoogpartner PVV en oppositiepartijen PvdA en SP voor de trainingsmissie. Het is daarom nadrukkelijk op zoek naar de steun van GroenLinks, D66 en ChristenUnie. Die laatste partij peilt zaterdag de gevoelens van de achterban. GroenLinks deed dat eerder al. „Wij hebben een duidelijk signaal van onze achterban. Een signaal van grote zorg”, aldus Sap.

Veiligheid
In het parlement zijn vooral zorgen over de veiligheid in Kunduz en de precieze bevoegdheden van de Nederlanders. De basistraining voor de agenten van zes weken heeft plaats op een gesloten basis. Daarnaast moeten de rekruten vaardigheden leren buiten de poort, waarbij ze begeleid worden door militairen.

Volgens de baas van de militaire inlichtingendienst MIVD, Pieter Cobelens, wordt op basis van eigen inlichtingen telkens de keuze gemaakt om al dan niet buiten de poort te gaan. In de provincie Uruzgan was dat anders, toen de Nederlanders het militaire commando hadden.

Vorig jaar waren in Kunduz ongeveer vierhonderd incidenten en achthonderd in Uruzgan. Van al het geweld in Afghanistan vindt 4 procent plaats in het noorden en daarvan is een derde in Kunduz. Hier zijn spanningen tussen de etnische bevolkingsgroepen en de werkloosheid is hoog onder de ongeveer 1 miljoen inwoners.

De Tweede Kamer krijgt vanaf maandag vertrouwelijk inzage in de rapporten van de MIVD over de veiligheidssituatie in de provincie Kunduz. Ook kunnen Kamerleden de zogeheten ’instructiekaart geweldsgebruik’ lezen. Maandag horen de parlementariërs verder de hele dag deskundigen over de missie. Woensdag is het debat met het kabinet.