PvdA wil juiste gegevens olielekkage Shell in Nigeria

Oliemaatschappij Shell ligt woensdag onder vuur tijdens een hoorzitting in de Tweede Kamer. Het bedrijf zou mede verantwoordelijk zijn voor de grootschalige milieuvervuiling, corruptie en geweld in Nigeria.

PvdA-Kamerleden Pauline Smeets en Sjoera Dikkers hebben Kamervragen gesteld aan de ministers Maxime Verhagen van Economische Zaken en Uri Rosenthal van Buitenlandse Zaken. Zij willen dat het kabinet Shell aanspoort de juiste gegevens over olielekkages in Nigeria vrij te geven. Ook wil de partij weten welke maatregelen het kabinet neemt om Shell tot openheid van zaken te dwingen, zodat „ernstige mensenrechtenschendingen in het gebied tot het verleden gaan behoren".

Vervuiling door sabotage

Eerder deze week zeiden Amnesty International en Mileudefensie dat Shell ten onrechte de indruk wekt dat de meeste lekkages en daarmee ook het merendeel van de vervuiling te wijten is aan sabotage.

„We ontkennen niet dat er pijplijnen lekken als gevolg van sabotage. Maar Shell overdrijft deze cijfers. Shell doet dat omdat het bedrijf niet de wettelijke plicht heeft om schadevergoeding te betalen aan slachtoffers als het sabotage betreft”, zei Geert Ritsema van Milieudefensie tijdens de hoorzitting.

De lekkages veroorzaken volgens de critici een reeks problemen. Landbouwgrond raakt verontreinigd en viswater onbruikbaar. Verder ontstaan er gezondheidsproblemen bij de lokale bevolking, onder meer doordat grondwater vervuild is geraakt. Verder zou het bedrijf tegen de regels in vrijkomend gas affakkelen, wat slecht voor het milieu is.

'Problemen zijn Shell niet te verwijten'

De Nederlandse ambassadeur in de Nigeriaanse hoofdstad Abuja, Bert Ronhaar, vindt niet dat de problemen Shell te verwijten zijn. „Shell neemt zijn verantwoordelijkheid. Ze ruimen lekken op, zelfs als die door sabotage zijn opgeblazen. Dat ze geen compensatie betalen aan mensen die criminele activiteiten doen, begrijp ik. Het zou een premie zetten op meer van dat soort acties.”

Maar volgens Thomas Blom van het tv-programma Zembla kan Shell als uitvoerder niet weglopen voor verantwoordelijkheden, evenmin als Nederlandse aandeelhouders, onder wie pensioenfondsen, die jaarlijks meeprofiteren van de winst. Blom liet calculeren dat Shell in Nigeria jaarlijks 1,8 miljard dollar verdient.

Overheidsgeld Nigeria gejat

Het geld dat Nigeria daarvan overhoudt, ‘komt vooral terecht bij een kleine minderheid van kleptocraten die het geld liever gebruiken om hun eigen machtspositie veilig te stellen dan voor onderwijs, gezondheidszorg en betrouwbare infrastructuur’, schrijft Kamerlid Dikkers in haar opiniestuk.

“Maar liefst 65% van het overheidsbudget van Nigeria in 2009 is op deze manier verdwenen, of liever gezegd: gejat. Dit alles mede mogelijk gemaakt door Shell en andere oliebedrijven. Onder het toeziend oog van Westerse overheden.”

Volgens GroenLinks-Kamerlid Liesbeth van Tongeren doet Shell doet waarschijnlijk niets anders dan zijn concurrenten. “Men beroept zich op zwakke plaatselijke wetten en regels, zet gehaaide juridische constructies in en probeert achter de schermen zonder gene maximaal te beïnvloedden”, schrijft ze op debatsite Joop. “Wikileaks hebben ons nu een extra kijkje in de keuken gegeven. Shell weet met succes de regering in Nigeria te beïnvloeden o.a. met hulp van de Amerikaanse ambassade. In Nederland doet Shell dat iets subtieler maar minstens even effectief.”

]]>