Schippers: vorige kabinet trad onvoldoende op tegen Q-koorts

Het vorige kabinet had doortastender moeten optreden bij de bestrijding van de Q-koortsepidemie. Dat zei minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) woensdag in de Tweede Kamer tijdens het debat over het rapport van de commissie die de aanpak van de Q-koorts onderzocht. "We hebben het te veel op zijn beloop gelaten, dingen hadden beter gekund."

De belangrijkste conclusie van het advies, dat al in november werd gepubliceerd, is dat de bestrijding van de Q-koorts pas laat op gang kwam door onenigheid tussen het ministerie van Landbouw en het ministerie van Volksgezondheid. De departementen kwamen pas in 2009 in actie, twee jaar na het uitbreken van de ziekte.

Schippers erkende dat de 'regievoering' sterker en doortastender had gemoeten en beloofde dat in te toekomst effectiever zal worden opgetreden. Ook zijn maatregelen getroffen om te voorkomen dat een stammenstrijd tussen het ministerie van VWS en van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie ontstaat.

Van een zogeheten doorzettingsmacht wilde de bewindsvrouw echter niet weten. Veel oppositiepartijen drongen erop aan dat het ministerie van VWS het voor het zeggen moet krijgen bij een volgende uitbraak van bijvoorbeeld de Q-koorts. "Op het moment dat de volksgezondheid in het geding is, moet de minister ingrijpen", zei Khadija Arib (PvdA).

Schippers is echter niet van plan om in te grijpen bij een departement van haar collega en zodoende staatssecretaris van Landbouw Henk Bleker (CDA) buiten spel te zetten. Zij wees erop dat dit departement ook veel belangrijke kennis bezit. Het gaat erom dat goed wordt samengewerkt. "Je neemt samen een besluit, daar moet je samen uitkomen. Het zou heel raar zijn als in een kabinet bewindslieden ingrijpen in andere departementen."

De regeringspartijen VVD en CDA en gedoogpartner PVV onderschreven deze lijn. De minister beloofde wel in te grijpen als de volksgezondheid in het geding is. Mochten zij en Bleker het niet eens worden over te nemen maatregelen, dan roept ze desnoods het kabinet bijeen.

Schippers kwam tijdens het debat hard in aanvaring met Marianne Thieme van de Partij voor de Dieren. Thieme zei dat zij 'heel goed' begrijpt dat mensen zeggen dat de overheid zich schuldig heeft gemaakt aan dood door schuld. "Dood door schuld heeft alles te maken met verwijtbaar handelen", zei Thieme. Zij wees er vervolgens op dat de overheid pas laat heeft ingegrepen.

Schippers noemde dit een 'heel ernstige uitspraak', die zij kwalificeerde als 'buitenproportioneel en onfatsoenlijk'. "De vorige bewindslieden hebben naar eer en geweten gehandeld. Ik vind het dan nog al wat om te zeggen dat sprake is van dood door schuld", zei de zichtbaar geëmotioneerde bewindsvrouw.