Nederlands onderwijs is uitstekend

Het Nederlandse onderwijs behoort tot de wereldtop. Al zeker vijftien jaar zijn er bovendien geen duidelijke aanwijzingen dat de prestaties van Nederlandse leerlingen achteruitgaan. Er is dus geen enkele reden voor de wijdverbreide crisissfeer rond de kwaliteit van het onderwijs.

Dat blijkt uit een studie van Jaap Scheerens, hoogleraar onderwijswetenschappen aan de Universiteit Twente. In opdracht van wetenschapsorganisatie NWO namen Scheerens en twee collega’s alle onderzoek naar de kwaliteit van het Nederlandse onderwijs onder de loep. De prestaties kunnen nauwelijks beter, concluderen de onderzoekers zelfs. „Het land lijkt al aan zijn plafond te zitten.”

In internationale vergelijkende onderzoeken scoort het Nederlandse voortgezet onderwijs steevast goed, constateren de onderzoekers. De prestaties vertonen in de loop der jaren wel enige schommelingen. Maar van een duidelijke dalende trend is geen sprake.

Iets soortgelijks geldt ook voor het basisonderwijs. Daar zijn de prestaties al zo’n twintig jaar stabiel. Alleen op rekengebied zijn er duidelijke ontwikkelingen waar te nemen: sommige onderdelen beheersen leerlingen tegenwoordig beter dan vroeger, andere juist minder.

De onderzoekers noemen de Nederlandse prestaties zelfs ’uniek in de wereld’, omdat Nederland vergeleken met landen die het eveneens goed doen in internationale onderzoeken, vrij veel allochtone leerlingen telt. Bovendien dwingt het Nederlandse onderwijsstelsel kinderen om al op hun twaalfde te kiezen tussen algemeen vormend onderwijs (havo of vwo) of beroepsonderwijs (vmbo). In andere landen met zo’n vroege selectie hebben kinderen veel meer moeite om van ’laag’ naar ’hoog’ op te klimmen dan in Nederland.

Winst valt er nog wel te boeken als meer scholieren dankzij die goede prestaties hogere diploma’s halen. Op dat gebied doet Nederland het nauwelijks meer dan gemiddeld. Dat manco zou verholpen kunnen worden door dat vroege selectietijdstip op te schuiven naar later, zegt Scheerens. „Als Nederland nog verder wil groeien, kunnen we beter proberen het makkelijker te maken voor scholieren om van de ene onderwijssoort door te stromen naar de andere.”