Bleker: Minder kwantiteit, meer kwaliteit

De kwaliteit van het landschap zal achteruitgaan, de ontwikkeling van natuurrecreatie komt stil te staan, en de leefomstandigheden voor planten- en diersoorten verslechteren door de voorgenomen kabinetsbezuinigingen op natuur. Dat concludeert het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL).

Toch ziet staatssecretaris Henk Bleker de nieuwste PBL-verkenning als een steuntje in de rug bij de voorgenomen bezuinigingen.

Als de overheid het geld wat ze nog aan natuur uitgeeft zo efficiënt mogelijk inzet, valt de achteruitgang op korte termijn immers nog mee, staat ook te lezen in de PBL-berekeningen, die gisteren werden gepresenteerd. „Er is dus een mogelijkheid om met minder middelen een verrassend goed resultaat te halen”, vatte Bleker het rapportje samen. Ze sterken hem in zijn koers om een kleiner natuurnetwerk te realiseren. „Het kan. Een compactere, slimme Ecologische Hoofdstructuur (EHS) waar we ons niet voor hoeven te schamen.”

Bleker zegt wel dat het ’een gigantische klus’ wordt waar ook de provincies aan moeten meedoen. Dinsdagavond sprak hij opnieuw met vertegenwoordigers van provincies die zich afvragen hoe het verder moet met het natuurbeheer. Het kabinet wil 300 miljoen euro per jaar bezuinigen op natuur en landschap.

Volgens Bleker was het gesprek constructief. „Ik ben er steeds meer van overtuigd dat we mét elkaar aan de slag gaan in plaats van tegen elkaar.”

Hij wees ook op de kansen als agrariërs meer natuurelementen op hun landbouwgrond invoegen. Bleker wil inzetten op een betere beloning voor boeren die werk maken van de natuur. Hij hoopt over een jaar verrassend nieuws te kunnen melden over de agrarische gronden rond de natuurgebieden.

Volgens de directeur van het Planbureau, Maarten Hajer, verliep het agrarisch natuurbeheer de afgelopen jaren uiterst moeizaam. Hij waarschuwt ook dat als de internationale richtlijnen niet worden gehaald, dat aanleiding kan zijn voor allerlei juridische procedures.

Een probleem waardoor Nederland volgens het PBL al jaren de internationaal afgesproken doelen voor 2020 niet haalt, ligt bij de kwaliteit van de natuurgebieden. Het planbureau wijst erop dat de waterhuishouding en de milieucondities moeten worden aangepakt. Hajer: „Veel natuur in Nederland zijn kleine gebiedjes omgeven door landbouwgrond, waardoor er snel last is van bijvoorbeeld een te hoog ammoniakgehalte.”

Het planbureau adviseert meer gebruik te maken van zogenoemde ruilgronden: stukken grond die het Rijk al heeft aangekocht om agrarische bedrijven naar toe te kunnen verplaatsen. Hierbij is een ’sterke regie van de overheid’ vereist.

Ook raadt het PBL aan om het nog beschikbare budget zoveel mogelijk in te zetten voor het beheer van bestaande natuurgebieden, zodat tenminste nog twee derde van de bestaande gebieden wordt beheerd.

Volgens de staatssecretaris leveren compactere, beter ingerichte en goed beheerde gebieden meer natuurkwaliteit op dan vasthouden aan het oude beleid waarbij de aandacht lag bij aankoop van nog meer hectares (dure) grond en aanleg van robuuste verbindingen. „We stoppen met de massale aankoop, ook als er straks misschien weer geld is wil ik niet terug naar de oorspronkelijke plannen. Die zijn passé.”