Hamas wil niet te vroeg juichen

De Palestijnse leiders zijn verdeeld, ook als het gaat om de gebeurtenissen in Egypte. Toch delen zij met alle andere Arabische regimes de angst dat de revolte ook hun de kop kan kosten.

Buiten zijn huis in de vluchtelingenwijk Noesseirat in Gaza hangt een groot spandoek: De Kassam-brigades begroeten de leider Ajman Noefal met zijn veilige terugkeer en bevrijding.

De Hamas-zender Al-Aksa toonde dit weekeinde een aantal parlementsleden en een minister die bij de uit de Egyptische gevangenis ontsnapte Noefal op bezoek gingen. De leiders van Gaza maakten er niet echt een uitbundig feest van. Hamas is deze dagen terughoudend in haar uitlatingen over het gebeuren in Egypte.

Ideologisch en emotioneel juicht Hamas de opstand tegen het gehate regime van Hosni Moebarak toe. De banden met de – officieel nog altijd verboden – moslimbroeders in Egypte zijn nauw, Hamas is er zelfs uit voortgekomen. Sjeik Ahmed Jassin, geestelijk leider en oprichter van Hamas, genoot in Egypte aan de Azhar-universiteit zijn politieke scholing. Indertijd hadden betrokken studenten daar de keuze tussen het Arabische nationalisme en de Moslimbroederschap. De student Jassin koos voor de moslimbroeders om later de Palestijnse tak te gaan leiden.

Egypte heeft Hamas dan ook altijd gewantrouwd. Volgens de staatspers zou er zelfs een organisatorisch verband bestaan tussen Hamas en de Egyptische Moslimbroederschap. Hamasleden en hun kornuiten zouden actief betrokken zijn bij ’staatsondermijnende activiteiten’. Onlangs beschuldigden de Egyptische autoriteiten een radicale Palestijnse groepering in Gaza ervan dat zij achter de aanslag op de kerk in Alexandrië zat. Daarbij kwamen meer dan twintig christenen om het leven.

Gaza heeft naast zijn afgesloten grenzen met Israël, als enige andere grens die met Egypte. Maar Moebarak en de zijnen hebben de afgelopen jaren een felle strijd gevoerd tegen de ondergrondse tunnels bij de grens met Gaza; ze zijn zelfs begonnen met de aanleg van een stalen constructie om het graven te bemoeilijken, tot woede van de Palestijnen. Een nieuw regime in Egypte zou de blokkade, zo hoopt Hamas, opheffen.

Maar te vroeg juichen zou Hamas duur kunnen komen te staan. De Hamasleiders kennen de kracht van het Egyptische regime van nabij, sommigen vanuit een Egyptische gevangenis, anderen door hun ontmoetingen met Omar Soeleiman, de kersverse Egyptische vicepresident. Hij was het die Hamas en Fatah tot elkaar probeerde te brengen en hij diende als bemiddelaar met Israël. Ze kennen hem als een onverbiddelijke man. Soeleiman voor het hoofd stoten, zou in de toekomst kunnen leiden tot keiharde maatregelen.

De Westoever is wat dat betreft een spiegelbeeld van Gaza. Daar vreest het Palestijns Bestuur juist de val van Moebarak en de zijnen. President Mahmoed Abbas was een van de weinige Arabische leiders die dat ook openlijk heeft uitgesproken. Moebarak is zijn steunpilaar en af en toe ook zijn klaagmuur.

Tegelijkertijd is er nog die andere allesoverheersende reden waarom alle leiders in de regio de gebeurtenissen met argusogen volgen: de opstand zaagt aan de poten van hun stoel. Ook de Palestijnen in Gaza en op de Westoever kennen hun Facebook-jongeren.

Zo vond zaterdag in Ramallah op de Westoever een solidariteitsbetoging met de demonstranten in Caïro plaats. De Palestijnse media deden er amper verslag van. Dat kwam juist van de Israëlische correspondente van Ha’arets die beschreef hoe een eerste poging werd verhinderd door de autoriteiten. Er volgde snel een tweede poging, kennelijk georganiseerd via Facebook. De slogan luidde net als die in Egypte en Tunesië: het volk wil de val van het regime. Tegen het eind maakten een paar studenten duidelijk welk regime zij bedoelden: ’Het volk wil de val van Abbas’. Zij werden onmiddellijk tegengesproken door anderen: ’Het volk wil een eind aan het interne geruzie’. Tegen het eind van de demonstratie dook er uit het niets een klein groepje op met vlaggen van Fatah. Ze waren kennelijk inderhaast gemobiliseerd. Hun slogan luidde dan ook netjes: ’Het volk wil Abbas’.