De tijgermug is er en hij komt toch echt uit China

Het ministerie van volksgezondheid moet vandaag aan de rechter uitleggen waarom het niet optreedt tegen de tijgermug. Die wordt aangetroffen tussen Lucky bamboo, dat wordt geïmporteerd uit China. Het departement betwijfelt of er een oorzakelijk verband is.

Wilfried Reinhold begint zijn pleidooi vandaag voor de Rotterdamse rechtbank met een vraag. Stel, legt hij de rechter voor, er vliegen exotische tijgermuggen rond in een Nederlandse kas die vol staat met plantjes uit China. Is het dan aannemelijk dat de tijgermuggen met die plantjes zijn meegekomen?

Reinhold, van het Platform Stop invasieve exoten, gaat ervan uit dat die vraag met ja moet worden beantwoord. In dat geval wordt de wet overtreden en zou het ministerie moeten ingrijpen. Maar daar zit ’m nou net de kneep. Het departement treedt niet op, en verschuilt zich volgens Reinhold achter het ontbreken van een oorzakelijk verband. En dat is de precies de reden voor Reinhold om naar de rechter te stappen en optreden af te dwingen.

„In de zomer van 2005 werden de eerste tijgermuggen in Nederland aangetroffen”, vertelt Reinhold. „Ze steken pijnlijk en kunnen gevaarlijke ziektes overbrengen. De muggen worden vooral waargenomen in kassen met Lucky bamboo. Dat is een sierplantje dat wordt opgekweekt in China, en daar komen deze insecten veel voor. Als de plantjes en de muggen daar niet gescheiden worden, is de kans groot dat de mugge-eitjes met de planten meekomen.” Elk jaar komen honderden containers naar Nederland, met in elke container een half miljoen plantjes. En ja, daar zitten af en toe tijgermuggen tussen.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) adviseerde kort na de eerste vondsten aan de minister van volksgezondheid maatregelen te nemen. De muggen zouden niet langer met de plantjes mogen meekomen. In de praktijk betekent dit dat de importeurs van hun Chinese leveranciers complete isolatie van de Lucky bamboo-kweek zouden moeten eisen. Aanvankelijk probeerde de minister de Nederlandse branche met twee convenanten tot maatregelen te dwingen, maar na moties uit de Tweede Kamer kwam er begin 2009 een heuse wettelijke regeling waarbinnen de Chinese plantjes vrij van tijgermuggen moeten worden geïmporteerd. En dat inreisverbod geldt ook voor de eitjes, larven of poppen van de tijgermuggen. Het afgelopen jaar hebben ook de importeurs van tweedehandsautobanden met de regeling te maken, want ook daarin zijn inmiddels eitjes aangetroffen.

„Sinds de inwerkingtreding van de regeling heeft de Plantenziektenkundige Dienst op diverse tijdstippen en op verschillende locaties tijgermuggen in de kassen aangetroffen”, zegt Reinhold. „Dat betekent volgens mij dat het verbod op tijgermuggen wordt overtreden, en dat dus moet worden opgetreden.” Maar het ministerie stelt dat ’het enkele feit dat tijgermuggen in de omgeving van Lucky bamboo zijn aangetroffen, geen overtreding oplevert’. Met andere woorden: die hoeven niet van die specifieke partij afkomstig te zijn.

„De rechter moet zich vandaag uitspreken over de vraag wie hier gelijk heeft”, aldus Reinhold. „De Tweede Kamer heeft een regeling bedongen, er is wetgeving, en er kan worden gecontroleerd, zodat Nederland kan worden beschermd tegen de mug die de volksgezondheid aantast. Nu het ministerie nog.”