Hongkong schakel in fraude met Nederlands plastic afval

Hongkong speelt een belangrijke rol in de fraude met kunststof afval dat vanuit Nederland wordt geëxporteerd. Volgens de politie en de douane worden bij maar liefst een vijfde van de plastictransporten de regels overtreden. Dit afval wordt in het buitenland vermoedelijk illegaal verwerkt.

Het grootschalige onderzoek naar de smokkel van plastic afval was gericht op de illegale export van alle soorten kunststof afval: bedrijfsafval én gescheiden verpakkingsafval uit de Nederlandse huishoudens.

In 2009 werd vanuit Nederland 339.000 ton kunststofafval geëxporteerd, waarvan het merendeel, 163.000 ton, naar Hongkong. China komt op de tweede plaats met 55.000 ton, zo blijkt uit een rapport van de Vrom-Inspectie.

De export naar Hongkong is verdacht, omdat de verwerkingscapaciteit daar te verwaarlozen is. Nederlandse bedrijven kiezen voor deze sluipweg, omdat Hongkong een veel soepeler afvalregeling kent. Hoewel Hongkong deel uitmaakt van China, heeft het administratief nog een aparte status. In het relatief kleine Hongkong staan maar liefst 625 bedrijven als afvalexporteur geregistreerd, in Nederland bijvoorbeeld maar 91.

Is het kunststof afval eenmaal in Hongkong, dan gaat het zonder nadere controles direct door naar China, zonder dat duidelijk is of het wordt verwerkt bij een bedrijf dat daarvoor een vergunning heeft, of dat het wordt gestort of verbrand. Het doel van de Europese afvalexportregels is juist dat wél duidelijk is waar het afval wordt verwerkt, dat die verwerking legaal gebeurt en dat daarbij geen risico’s ontstaan voor mens en milieu.

De meeste overtredingen die in het onderzoek naar voren kwamen bestonden uit geknoei met de bestemming. In een kwart van de gevallen ging het om export van te verontreinigd plastic of export naar niet toegestane landen. Ook ontbrak regelmatig de exportvergunning. Tegen 23 sjoemelende bedrijven is proces verbaal opgemaakt. Volgens de inspectie lijkt de export de afgelopen jaren overigens afgenomen. Dat komt doordat steeds meer Nederlands afval wordt vervoerd via België en Duitsland, zodat de strengere Nederlandse controles kunnen worden omzeild.