Kamer wil invloed koning beperken

Een meerderheid in de Tweede Kamer wil in meer of mindere mate de politieke invloed van het staatshoofd beperken.

Alleen CDA, VVD, ChristenUnie en SGP zijn tevreden met de huidige rol van het staatshoofd, bleek woensdag tijdens een debat over het koningshuis.

PvdA-Kamerlid Pierre Heijnen zei dat zijn partij 'hecht' aan een modern koningschap, waarbij het staatshoofd er is voor alle Nederlanders en een symbool vormt van de 'continuïteit en eenheid' van Nederland. Daarom moet de koningin iedere schijn van politieke invloed vermijden.

Heijnen pleitte afgelopen weekeinde al voor een kleinere politieke rol van het staatshoofd. Zo zou Beatrix zich niet meer moeten bemoeien met de formatie van een nieuw kabinet en moet het afgelopen zijn met de adviezen die de koningin geeft aan de premier tijdens hun wekelijkse gesprek.

Oud-premier Wim Kok (PvdA) schreef tien jaar geleden een vergelijkbare notitie, maar sindsdien is er veel veranderd. Het koningshuis is nu 'te vaak onderwerp van publiek debat'. Een nieuwe visie is daarom op zijn plaats, vindt Heijnen. Hij vindt overigens wel dat het staatshoofd onder de ministeriële verantwoordelijkheid moet blijven vallen.

Verschillende partijen riepen Heijnen op om zelf plannen te presenteren in plaats van het vragen om een notitie. De Tweede Kamer kan bijvoorbeeld zelf besluiten om het voortouw te nemen tijdens de formatie, daar is geen wetswijziging voor nodig. "Kom met een paar concrete voorstellen. We kunnen hier gewoon zaken doen, we hoeven helemaal niet aan het handje van de premier", zei Alexander Pechtold (D66).

De PvdA wordt gesteund door D66, PVV, GroenLinks en de SP, al gaan zij verder en pleiten voor een louter ceremonieel koningschap waarbij het staatshoofd geen deel meer uitmaakt van de regering.

Om de koningin ook uit de regering te zetten, is een grondwetswijziging nodig. De twee derde meerderheid die daarvoor nodig is, ontbreekt vooralsnog.