Mes in gebruik antibiotica

Volgens de meest recente cijfers (2008) schrijven Nederlandse dierenartsen jaarlijks 520.000 kilo antibiotica voor. Volgend jaar moet dat 20 procent lager zijn en in 2013 de helft lager, vindt minister Verburg van landbouw. Door gebruik van antibiotica in de veeteelt groeit de resistentie bij mensen. Patiënten dragen vaker resistente ziekteverwekkers, de zogeheten MRSA- en ESBL-bacteriën. Die produceren stoffen die antibiotica afbreken. Volgens medici is dit een ernstig probleem. MRSA wordt in verband gebracht met de varkenssector, ESBL met pluimvee.

Een werkgroep onder leiding van CDA-senator Jos Werner levert deze week voorstellen af bij Verburg om het gebruik van antibiotica te verlagen. In de ’Taskforce Antibioticaresistentie Dierhouderij’ zitten vertegenwoordigers van landbouworganisaties, dierenartsen en een onafhankelijk deskundige. Een belangrijk onderdeel van het advies is het ontmoedigen van het preventief toedienen van antibiotica. Boeren doen dat vaak onder het motto: baat het niet, het schaadt ook niet. Antibiotica zijn een relatief goedkoop geneesmiddel. Het verbeteren van de huisvesting waardoor dieren gezonder blijven, is veel duurder.

De werkgroep adviseert Verburg om voor de pluimveesector een kippenpaspoort in te stellen. Zo kent een boer de herkomst van zijn kuikens en kan hij daarmee bij de huisvesting rekening houden. Nu wordt een pluimveehouder vaak verrast door ziektes. Om die te voorkomen, grijpt hij preventief naar antibiotica. Volgens Jan Wolleswinkel van de vakgroep pluimvee van LTO Nederland kan door extra informatie over de kippen het antibioticagebruik fors omlaag.

Varkensboeren en kalverbedrijven moeten het gebruik van antibiotica ook verminderen. Voor die sectoren komen richtlijnen om dieren individueel te behandelen en medicijnen niet meer uit voorzorg toe te dienen. LTO Nederland-voorzitter Albert-Jan Maat zei onlangs in Trouw: „Een kleine groep boeren gebruikt antibiotica preventief en dat kan niet meer. Die groep verziekt het voor de rest. Je moet nu afspraken maken over een drastische vermindering.”

Vooruitlopend op het terugdringen van het groepsgewijs uit voorzorg behandelen van dieren liet de veevoerindustrie deze zomer weten dat halverwege volgend jaar in de fabriek geen antibiotica meer wordt toegevoegd aan veevoer. In tankwagens en pijpleidingen blijven geregeld resten antibiotica achter. Een volgende klant, zonder zieke dieren, krijgt vaak nodeloos ook een beetje antibioticum in het voer.

Om te weten welke boer hoeveel antibiotica gebruikt en wat een veearts voorschrijft, adviseert de werkgroep een registratiesysteem op te zetten. Onder dierenartsen is dat omstreden. Uit cijfers van adviesbureau Berenschot bleek dat 5 procent van de dierenartsen, een groep grote praktijken, 80 procent van de antibiotica voorschrijft. Een aantal dierenartsenpraktijken bedient, onder meer met een internetapotheek, grote varkensboeren, kalvermesters en pluimveehouders door het hele land. Hun collega’s vinden het onterecht dat zij moeten betalen voor registratie terwijl zij niet of nauwelijks antibiotica voorschrijven.

Verburg krijgt waarschijnlijk ook het advies een Veterinaire Diergeneesmiddelen Autoriteit in te stellen. Die moet de strengere regels voor het gebruik van antibiotica gaan uitwerken en controleren.