Kabinet-Rutte voert CDA-beleid

Het regeerakkoord van het kabinet-Rutte ligt wat aangekondigd beleid betreft dicht bij het verkiezingsprogramma van het CDA. CDA-onderhandelaar Maxime Verhagen, die in de formatie de kleinste partij vertegenwoordigde, heeft er het maximale uitgehaald.

Dit blijkt uit een analyse op de dertig politieke onderwerpen, waarmee het Kieskompas tijdens de campagne voor de Kamerverkiezingen van 9 juni een inschatting gaf van de plek van politieke partijen in het politieke spectrum. Kiezers konden destijds ook hun mening over de dertig onderwerpen geven en zo nagaan waar zij zich bevonden in verhouding van de politieke partijen.

Het landschap is in het Kieskompas verdeeld in een twee-dimensionaal veld langs de assen progressief/conservatief en links/rechts. De laatste as behelst vooral sociaal-economische en financiële onderwerpen. De eerste de zogeheten niet-materiële onderwerpen.

De ontwerper van het Kieskompas, politicoloog André Krouwel van de Vrije Universiteit, en zijn team analyseerden op diezelfde wijze het regeerakkoord.

In de stellingen van het Kieskompas en in de analyse van het regeerakkoord kwamen onderwerpen aan de orde die tot grote controverse in de politiek leiden, van kilometerheffing en toekomst van de hypotheekrenteaftrek tot bezuinigingen, dan wel de betaalbaarheid van de zorg en hervormingen op de arbeidsmarkt. Vooral de VVD heeft veel moeten inleveren, met name omdat in regeer- en gedoogakkoord geen hervorming opgenomen zijn in de arbeidsmarkt, dan wel ingrepen in de WW.

Opvallend is overigens dat de drie partijen die nu de coalitie vormen het op veel stellingen in het Kieskompas op grond van hun verkiezingsprogramma's al eens waren.

De PVV kreeg in het te voeren beleid van het kabinet-Rutte opvallend vaak haar zin, maar op een aantal grotere punten heeft de partij van Geert Wilders een ernstige veer moeten laten. Daarbij gaat het niet alleen om een hogere AOW-leeftijd, maar ook om hervormingen in de studiefinanciering en ingrepen in het basispakket en het eigen risico voor de zorgverzekering. Bij de ouderenzorg heeft de partij juist in grote mate haar zin gekregen.

Het Kieskompas behandelde dertig onderwerpen, maar het regeerakkoord omvat veel meer beleid. Ook daarvan maakten Krouwel en zijn medewerkers een analyse. Daaruit blijkt dat vooral de PVV op kleinere punten veel binnenhaalde en dus tevreden kan zijn over regeer- en gedoogakkoord.

Daardoor kan het gebeuren dat de PVV puur en alleen gekeken naar het aantal standpunten uit het verkiezingsprogramma, dat ook de afspraken in de coalitie haalde, de winnaar is.