Thuis vooral begrip voor Yudhoyono

Susilo Bambang Yudhoyono wordt in eigen land geprezen voor het uitstellen van het staatsbezoek aan Nederland. De bagage van de president was al in het vliegtuig, toen hij de meegereisde journalisten dinsdagmiddag vertelde toch maar af te zien van het bezoek.

Reden was de door de RMS-regering in ballingschap aangespannen rechtszaak om de arrestatie van Yudhoyono af te dwingen. „Dit gaat over de trots van deze natie”, zei de Indonesische president op het vliegveld. „Het bezoek moet niet worden verstoord door voor Indonesiërs onacceptabele gebeurtenissen.”

John Wattilete, de RMS-president in ballingschap, wil dat Yudhoyono gearresteerd wordt wegens moord en zware mishandeling van RMS-aanhangers in Indonesië. De strijd om een onafhankelijke Zuid-Molukse staat wordt in Indonesië grotendeels ondergronds gevoerd, uit angst voor represailles. De president werd in 2007 behoorlijk uitgedaagd toen tijdens zijn bezoek aan de Molukken de in Indonesië verboden RMS-vlag werd uitgerold. De president liet 22 deelnemers arresteren en zij kregen celstraffen tot 20 jaar opgelegd.

Het Indonesische parlement liet gisteren weten volledig achter het besluit van de president te staan. De voorzitter van de buitenland-commissie in het parlement, Mahfuz Sidiq, is van mening dat Nederland zijn excuses moet maken aan Yudhoyono. Hij is verbaasd over het feit dat de RMS een rechtszaak aan kan spannen in Nederland. „Hier kunnen we het niet bij laten.”

Ook politiek analist Sunny Tanuwidjaja van het Centre for Strategic and International Studies zegt achter de president te staan: „Hij was blijkbaar erg verontrust over de hele situatie en tevens verontrust over aantasting van zijn imago.” Hij vindt het absoluut geen zwaktebod van de president. „Nee hij is juist sterk genoeg om dit te doen, we klagen vaak over de besluiteloosheid van de president, dat kan je dit niet noemen.”

Vanuit mensenrechtenorganisatie Kontras wordt wel kritisch gereageerd op het afgeblazen bezoek. „Hij ondermijnt hiermee Indonesië als democratie, zegt Usman Hamid, hoofd van de organisatie. Volgens Hamid had de president juist wel naar Nederland moeten gaan om met de RMS om de tafel te zitten. „Hij moet mishandelingen op de Molukken niet ontkennen, hij zou zich juist moeten inzetten voor het veroordelen ervan, zoals hij dat ook met Atjeh heeft gedaan.”

Yudhoyono wordt gezien als een van de drijvende krachten achter het einde van de bijna dertig jaar durende onafhankelijkheidsstrijd in Atjeh. Onder zijn leiding werd een jaar na zijn aantreden in 2005 een vredesakkoord getekend. De president verwierf internationale roem en werd zelfs genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs voor de vrede. Dat hij de kans niet grijpt hetzelfde te betekenen voor de Molukken noemt Hamid een falen. „Dit is het bewijs van zijn falende leiderschap, hij is niet de sterke leider die Indonesië nodig heeft.”

Het is onduidelijk of het uitgestelde staatsbezoek de toch al tere bilaterale betrekkingen met Nederland zal beschadigen, maar het is in elk geval een tegenslag. Het akkoord dat door beide landen zou worden ondertekend om de goede verhouding te bezegelen kan weer terug in de kast. Het kan nog jaren duren voor het weer tevoorschijn wordt gehaald.