Bos en Blair over de positie van progressief Europa

‘Links heeft de enorme fout gemaakt door te denken dat de staat na de economische crisis weer hip zou worden,’ zei de oud-premier van Groot-Brittannië Tony Blair eerder deze week tegen Wouter Bos.

Beide geestverwanten analyseerden de benarde positie van links en progressief Europa. Zijn er verkiezingen in Zweden, Oostenrijk, België, Nederland of waar dan ook in Europa, de uitkomst is altijd dezelfde: de conservatieven winnen. Waarom? De economische crisis kwam toch van rechts?

“De kiezer is slim”, constateert Blair. “Hij zegt: niet de markt heeft gefaald, maar een deel van de financiële sector. Met desastreuze gevolgen, dat wel. Maar moet je dan de markt laten vallen? Nee, je moet met beter toezicht komen.”

Blair noemt het onzin dat de markteconomie is achterhaald. “Kijk naar de opkomende markten, daar gaat het beter als ze liberaliseren.”

Afrekening met links

Blair was in Nederland ter promotie van zijn politieke memoires ‘A Journey’. In tv-programma Pauw en Witteman, dat het gesprek tussen beide sociaal-democraten initieerde, gaf Bos ook zijn visie over het verlies aan progressieve kiezers.

“Er is een aantal ontwikkelingen in de moderne westerse samenleving waar links traditioneel heel positief over is geweest”, zegt Bos. “Namelijk migratie en het verwelkomen van nieuwe mensen die je land binnenkomen, maar ook globalisering van de economie en de Europeanisering van het nationale beleid.”

“Dat zijn drie ontwikkelingen waarvan de traditionele achterban van linkse parijen zegt: het zal op macro niveau best goed zijn voor ons land maar ondertussen zie ik mijn buurt veranderen, wordt mijn baan bedreigd en weet ik niet meer waar we zelf nog iets over te zeggen hebben.”

Blair deelt Bos’ visie als het gaat over immigratie en integratie. “Wat mensen bang maakt is dat er geen beperking is aan de immigratie”, zegt Blair. Daarom moet volgens hem vooral de illegale immigratie worden aangepakt.

Kiezers terugwinnen

Bos benadrukt het belang van de zekerheid dat een aantal zaken niet verandert. “Ja, de economie globaliseert, maar goede sociale zekerheid en onderwijs blijft zodat je niet aan je lot wordt overgelaten. En ja, er komen nieuwe mensen binnen, maar de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, homo en hetero blijft overeind.”

Volgens Bos kunnen progressieve partijen alleen kiezers terugwinnen door garant te staan voor deze waarden.

Ook hamert Bos op het vertellen van ‘een eerlijk verhaal’. “Bij dat eerlijke verhaal hoort dat de islam in Nederland is, zal blijven en altijd bij Nederland zal horen.” Ook de globaliserende economie en het klimaatprobleem horen volgens Bos bij het eerlijke maar impopulaire verhaal. “Het heeft geen enkele zin om mensen gerust te stellen door te doen alsof de problemen er niet zijn.”

Een eerlijk maar moeilijk verhaal

Bos en Blair constateren dat het ‘eerlijke’ verhaal in de media veel moeilijker is te verkopen dan het rechtse populistische geluid. Vooral als het om immigratie gaat of andere onderbuikonderzaken waar mensen makkelijk boos over worden. Dan heeft rechts altijd de beste teksten,” zegt Blair.

Links heeft een complexer verhaal, constateert Bos. “Het verhaal van rechts over de wereld is feitelijk dat je links moet tegenhouden. Dat communiceert redelijk makkelijk terwijl links de wereld ook nog een beetje beter wil maken.”

“Bij ons draait de politiek te veel om schandalen”, verzucht Blair. “Om de ene ronkende krantenkop na de andere. Maar de feitelijke discussie over beleidspunten bepalen de toekomst van een land, niet de communicatie. Het debat is veel beperkter dan het zou moeten zijn."

"Kijk ook naar de Amerikaanse politiek. Die is ontaard in een strijd om de krantenkoppen. Als je je punt niet maakt in 15 seconden, kun je het schudden.”

Volgens Bos zit het verschil hem niet zozeer in links of rechts, ‘maar in: ben je populistisch of eerlijk. “Je kunt sprookjes verkopen, maar dan zijn mensen over tien jaar misschien veel meer gefrustreerd over de politiek dan nu. Dan treft de frustratie misschien niet de PvdA, maar de PVV.”

]]>