Gympen met idealen

Merijn ten Thije en Jaap Spoorenberg brengen via hun website gympen met idealen aan de man. Van ontwerp tot verpakking en reclamecampagne werkten designers uit Nederland en de derde wereld samen. Ze kregen een speciale vermelding van de Toon van Tuijlprijs.

Op de binnenplaats van het Amsterdams Historisch Museum staat in het kader van de tentoonstelling Man & Mode momenteel een grote kast vol met de kleurrijke sneakers van !SYOU. Bezoekers kunnen bij dit zogenoemde paspunt de schoenen uitproberen. Als ze bevallen kan via een iPad op de website van het gympenmerk een bestelling worden geplaatst. Op de binnenplaats en op de website is ook het werk te zien van Wilfried de Paul en François Ouédrago. De Nederlandse kunstenaar en de fotograaf uit Burkina Faso hebben meegewerkt aan het ontwerp en de campagne van de eerste !SYOU (spreek uit: sjoe) gympen, die dit voorjaar van de band rolden.

!SYOU is namelijk meer dan een schoenenmerk. „Zelf noemen we het ontwikkelingssamenwerking 2.12: Een mix tussen commercie en ontwikkelingssamenwerking”, legt Merijn ten Thije uit, die met Jaap Spoorenberg het project begon. „In eerste instantie zijn we een schoenenmerk, daar moeten we ook ons brood mee verdienen. Daarnaast willen we het verhaal van onze lokale talenten vertellen. Dat doen we via onze website, waar je filmpjes en foto’s van de jonge kunstenaars kunt vinden die hebben meegewerkt aan onze schoenen.” !SYOU staat voor I see you. Ten Thije: „We willen juist de mooie dingen uit ontwikkelingslanden laten zien en de gelijkwaardigheid tussen mensen benadrukken. Of je nou in Ouagadougou woont of in Amsterdam, we zitten allemaal hetzelfde in elkaar. Dat heb ik wel gemerkt toen onze kunstenaars uit Burkina Faso laatst op uitnodiging van de Mondriaan Stichting hier waren.”

Cocreatie staat centraal bij !SYOU. Aan het eerste paar !SYOU’s dat sinds juni dit jaar te koop is, werkten talenten uit Burkina Faso samen met Nederlandse ontwerpers. Zo tekenden kunstenaar Wilfried de Paul en ontwerpster Esther van Oirschot voor het ontwerp van de schoen en de kunstige koker waarin deze wordt bezorgd. Fotograaf François Ouédrago deed samen met het Nederlandse fotografenduo Petrovsky & Ramone in Nederland en Burkina Faso de photoshoot voor het campagnemateriaal.

Een van de schoenen die voor die fotosessie is gebruikt, ligt in het kantoor van Ten Thije en Spoorenberg op tafel. De rode aarde uit Burkina Faso zit nog op de zool. Spoorenberg wijst op een zwarte strook die over de schoen loopt. „Dat zijn gerecyclede plastic tasjes uit Burkina Faso.” !SYOU doet zijn best om de materialen voor de schoenen zoveel mogelijk uit het land in kwestie te halen. Toch is de schoen in Portugal geproduceerd. Hierdoor kwam !SYOU niet in aanmerking voor de Toon van Tuijl Designprijs en kreeg het initiatief alleen een eervolle vermelding.

„We hadden het onszelf makkelijk kunnen maken door voor een land als Brazilië te kiezen, waar we de schoenen wel lokaal hadden kunnen produceren. Maar dat wilden we juist niet”, legt Ten Thije uit. Aan de productie in Burkina Faso zaten te veel haken en ogen. Het West-Afrikaanse land staat bekend om zijn brons. „Het leek ons leuk om de oogjes waar de schoenveters doorheen lopen, daar te laten gieten”, vertelt Spoorenberg. „Maar in de bronsgieterijen die wij bezochten, werd het brons door mensen op blote voeten gegoten. Bovendien werken de leerlooierijen daar met te veel chemicaliën. We zijn nu bezig om in Colombia espadrilles te maken en daar gaat het waarschijnlijk wel lukken om de schoenen op een verantwoorde manier lokaal te produceren.”

Hoewel de sportkledingbranche nou niet bepaald een goede reputatie heeft als het gaat om arbeidsomstandigheden, willen Ten Thije en Spoorenberg zich daar met hun sneakers niet tegen afzetten. „Ik doe liever geen uitspraken over andere merken”, zegt Ten Thije die ooit stage liep op het kantoor van Nike Europa. „Wij zijn geen antimerk.” „Wij geloven in ons idee, en als andere merken ons voorbeeld zouden volgen dan is dat mooi meegenomen”, vult Spoorenberg aan. „Maar we doen het niet om andere merken te bewegen om hetzelfde te doen. We willen geen goededoelensneaker zijn, maar gewoon een innovatief schoenenmerk.”

Hoewel Ten Thije en Spoorenberg hun schoenen af en toe via pop-up stores tonen, zijn de schoenen uitsluitend via internet te koop. „We zouden het best leuk vinden als onze sneakers ook via grote schoenenketens verkocht zouden worden, maar de marges die retailers vragen kunnen we ons niet veroorloven”, verklaart Spoorenberg. „Dat we met verantwoorde materialen als ecorubber en biokatoen werken en ze eerlijk produceren, maakt ze duurder. Daarnaast willen we onze talenten voor elk verkocht paar vijftien euro geven. En we zien de site als een goed middel om het verhaal achter de schoenen te vertellen.”

Het tweetal moet het dan ook vooral van mond-tot-mondreclame hebben. „Daarom hopen we ook dat elke !SYOU-drager een evangelist van het product wordt. Dat ze er bijvoorbeeld op een feestje vertellen waarom het bijzondere schoenen zijn, wie ze gemaakt hebben”, zegt Ten Thije. Dat wil overigens niet zeggen dat mensen de schoenen moeten kopen omdat de kunstenaars uit arme landen er beter van worden. „Je moet ze kopen omdat je ze mooi vindt.”

Meer info: www.isyou.com